naakte molrat

Naakte molratten kunnen geen kanker krijgen. En wetenschappers van de universiteit van Rochester hebben nu ontdekt welk molecuul in het lijf van de knaagdieren daar voor zorgt. Het onderzoek kan uiteindelijk wel eens leiden tot nieuwe, effectieve behandelmethoden tegen kanker.

Naakte molratten zijn bijzondere knaagdieren. Zo kunnen ze lange perioden van zuurstoftekort overleven en kunnen ze pijn veroorzaakt door brandende zuren niet voelen. Als klap op de vuurpijl zijn de dieren ook nog eens de enige koudbloedige zoogdieren die ons bekend zijn. Allemaal reuze-interessant. Maar wat het beestje echt fascinerend maakt, is dat er nog nooit een naakte molrat met kanker is gesignaleerd. Alles wijst er dan ook op dat de knaagdieren – ondanks het feit dat ze uitzonderlijk oud kunnen worden, wel dertig jaar – geen kanker kunnen krijgen.

HMW-HA
Hoe kan dat? Wetenschappers van de universiteit van Rochester beten zich in dat vraagstuk vast. En met succes, zo is in het blad Nature te lezen. De onderzoekers hebben namelijk in het lichaam van de naakte molrat een stofje gevonden dat de dieren immuun maakt voor kanker. Het gaat om het stofje HMW-HA, dat staat voor High Molecular Weight Hyaluronan en veelvuldig in het weefsel van naakte molratten voorkomt. “Veel kankeronderzoeken richten zich op dieren die slachtoffer worden van kanker,” vertelt onderzoeker Vera Gorbunova. “Wij denken dat het mogelijk is om strategiën om kanker te bestrijden, te leren kennen door dieren te bestuderen die kanker-proof zijn.”

Vatbaar
De onderzoekers verwijderden het stofje HMW-HA uit het lichaam van de naakte molratten. Daarop werden de cellen spontaan vatbaar voor kanker. Ook ontdekten de onderzoekers het gen dat verantwoordelijk is voor het aanmaken van HMW-HA: HAS2. Dit gen komt bij meerdere zoogdieren voor, maar het HAS2-gen van de naakte molrat bleek heel anders dan dat van andere dieren. Bovendien bleken naakte molratten HMW-HA heel traag te recyclen en dat verklaart deels waarom het zo veelvuldig in het weefsel van de knaagdieren voorkomt.

Muizen
De onderzoekers willen nu gaan kijken of HMW-HA ervoor kan zorgen dat ook muizen niet langer vatbaar zijn voor kanker. Als dat het geval is, zullen experimenten met menselijke cellen niet lang op zich laten wachten. “Er is indirect bewijs dat HMW-HA ook in mensen werkt,” vertelt onderzoeker Andrei Seluanov. “Het wordt gebruikt in injecties om rimpels tegen te gaan en om pijn in de knieën, veroorzaakt door artritis te bestrijden en dat zonder negatieve bijwerkingen. Onze hoop is dan ook dat het gebruikt kan worden om kanker te bestrijden.”

Het is niet voor het eerst dat Seluanov en Gorbunova naakte molratten bestuderen. Eerder ontdekten de wetenschappers al dat het p16-gen in de knaagdieren ervoor zorgt dat er geen wildgroei aan cellen plaatsvindt. Dit nieuwe onderzoek toont aan dat het stofje HMW-HA het p16-gen activeert en zo kanker bestrijdt.