Nagels die over een schoolbord krassen of een mes dat over een wijnfles beweegt: het zijn nare geluiden waar we letterlijk voor terug kunnen deinzen. Wetenschappers hebben nu ontdekt hoe dat komt: ons brein slaat de alarmklok wanneer deze geluiden geproduceerd worden.

De onderzoekers verzamelden dertien proefpersonen en lieten ze naar verschillende geluiden luisteren. De proefpersonen moesten aangeven of ze de geluiden prettig of juist heel naar vonden. Terwijl de proefpersonen naar de geluiden luisterden, werd hun hersenactiviteit vastgesteld.

Actiever
Wanneer mensen een naar geluid hoorden (bijvoorbeeld nagels op een schoolbord) zorgt de amygdala ervoor dat de auditieve cortex veel actiever wordt. “Het lijkt een soort primitieve reactie,” vertelt onderzoeker Sukhbinder Kumar. “Het is een mogelijke noodoproep van de amygdala aan de auditieve cortex.”

Nare geluiden

De proefpersonen vonden deze geluiden heel naar: een mes op een glazen fles (luister hier hoe dat klinkt), een vork op een glas (beluister hier), krijt op een krijtbord (beluister hier), een lineaal die over een fles beweegt (beluister hier) en nagels die over een schoolbord bewegen (beluister hier). De proefpersonen kregen ook prettige geluiden te horen. Zo vonden ze applaus, het lachen van een baby, de donder en stromend water fijn om naar te luisteren.

Gil
Blijkbaar zorgt het emotionele deel van ons brein (de amygdala) ervoor dat de auditieve cortex bij nare geluiden actiever wordt en die nare geluiden als veel ingrijpender worden ervaren. Vooral geluiden met frequenties tussen de 2000 en 5000 Hertz bleken heel onplezierig te zijn. Onduidelijk is nog waarom juist deze geluiden ons raken. “Onze oren zijn wel het meest gevoelig voor deze frequentie.” Ook wijst Kumar erop dat het gegil van mensen deze frequentie heeft. Mogelijk reageert ons brein daarom zo heftig op deze geluiden: we associëren ze wellicht met gevaar.

Het onderzoek kan wel eens implicaties hebben voor meerdere aandoeningen. “Dit onderzoek werpt een nieuw licht op de interactie tussen de amygdala en de auditieve cortex,” vertelt onderzoeker Tim Griffiths. “Dit kan wel eens een nieuwe invalshoek bieden voor aandoeningen zoals tinnitus (oorsuizen, red.) en migraine waarbij mensen extra vatbaar zijn voor onplezierige aspecten van geluid.”