Nieuw onderzoek toont aan dat variaties in de rotatiesnelheid van de aarde ervoor zorgen dat de dagen de afgelopen eeuwen langer zijn geworden.

Het is je misschien niet opgevallen. En dat is ook niet zo gek. Want de lengte van een dag op aarde neemt maar heel langzaam toe. Gemiddeld wordt een dag elke 100 jaar 1,8 milliseconden langer, zo schrijven onderzoekers in het blad Proceedings of the Royal Society A.

Maansverduisteringen
Hoe weten ze dat? Ze baseren zich op zons- en maansverduisteringen. De onderzoekers gingen na wanneer deze in het verleden (tussen 720 voor Christus en 2015 na Christus) plaatsvonden en gingen vervolgens voor elke verduistering na vanaf welke plekken op aarde deze zichtbaar was. Vervolgens pakten ze er oude teksten bij die zons- en maansverduisteringen beschreven. Je moet dan bijvoorbeeld denken aan oude kleitabletten van Babylonische astronomen. Al in de achtste eeuw voor Christus beschreven deze astronomen zons- en maansverduisteringen. En ook de oude Grieken, Chinezen, Arabieren en in de middelleeuwen levende Europeanen maakten aantekeningen over de verduisteringen die ze waarnamen. De onderzoekers keken of de plaatsen waar deze mensen de zons- en maansverduisteringen waar hadden genomen overeenkwamen met de plaatsen waar deze volgens hun berekeningen te zien waren. En zo ontdekten ze dat de oude astronomen maans- en zonsverduisteringen waarnamen op plekken waar deze eigenlijk niet zichtbaar zouden moeten zijn. Het getuigt van een verandering in de rotatiesnelheid van de aarde. En aan de hand van de waarnemingen van onder meer de oude Babyloni├źrs, Chinezen, Arabieren en Grieken konden de onderzoekers de verandering in de rotatiesnelheid van de aarde berekenen. Uit het onderzoek blijkt dat de aarde sinds 720 voor Christus langzamer is gaan draaien: gemiddeld wordt een dag elke eeuw 1,8 milliseconden langer.

WIST JE DAT…

…er vorig jaar nog een schrikkelseconde werd toegevoegd omdat de aarde eigenlijk niet snel genoeg om zijn as draait?

Eerdere schatting
En daarmee neemt de lengte van een dag eigenlijk minder snel toe gedacht. Eerdere schattingen stelden dat de aarde er elke eeuw ongeveer 2,3 milliseconden langer over deed om een rondje rond de as te voltooien.

De maan en ijs
Maar hoe kan het nu dat de dagen op aarde langzaam maar zeker langer worden? Het heeft onder meer te maken met onze natuurlijke satelliet: de maan. De aarde en de maan trekken aan elkaar. Maar omdat de aarde sneller om haar as draait dan de maan om de aarde draait, wordt de aarde daarbij door de maan afgeremd. Maar er zijn meer factoren die een rol spelen. Zo zijn ook smeltende gletsjers van invloed op de rotatiesnelheid van de aarde, omdat daarbij massa die altijd op de polen te vinden was, naar de evenaar verplaatst wordt. En daardoor gaat de aarde langzamer draaien (lees er hier meer over).

De onderzoekers hopen dat hun studie aanknopingspunten biedt voor vervolgonderzoek. Dat vervolgonderzoek zou zich bijvoorbeeld kunnen richten op de invloed die smeltende gletsjers exact op de rotatiesnelheid van de aarde hebben.