rosetta

De dagen op Rosetta’s komeet worden langer en langer. De Rosetta-ruimtesonde ziet dat de omwentelingstijd van de komeet om zijn as oploopt. Deze vertraging wordt alsmaar groter.

Zoals alle hemellichamen draait komeet 67P/Churyumov-­Gerasimenko om een as. Van de grote hemellichamen is deze draaitijd bekend, maar van objecten zoals kometen kunnen wetenschappers alleen de draaisnelheid van de allergrootsten bepalen. Of een komeet moet rakelings langs de aarde scheren. Om de draaisnelheid in kaart te brengen, wordt er gekeken naar veranderingen in helderheid. Dit wordt vanaf de aarde gedaan.

Nog beter is om de rotatietijd te meten met een ruimtesonde, bijvoorbeeld met de Rosetta-ruimtesonde. Vorig jaar werd de rotatieperiode van komeet 67P vastgesteld op ruwweg 12,4 uur.

Maar een paar maanden later was de omwentelingstijd met 33 milliseconden toegenomen. Onlangs verklaarde ESA’s vluchtleider Andrea Accomazzo dat de vertraging ondertussen al één seconde bedraagt.

Is het geen plaatje? Deze foto maakte Rosetta van ongeveer acht kilometer afstand van de komeet. Afbeelding: ESA / Rosetta / MPS for OSIRIS Team MPS / UPD / LAM / IAA / SSO / INTA / UPM / DASP / IDA.

Is het geen plaatje? Deze foto maakte Rosetta van ongeveer acht kilometer afstand van de komeet. Afbeelding: ESA / Rosetta / MPS for OSIRIS Team MPS / UPD / LAM / IAA / SSO / INTA / UPM / DASP / IDA.

Stoppen met draaien
“Dit betekent niet dat de komeet ooit volledig zal stoppen met draaien,” legt Accomazzo aan de BBC uit. Volgens de Europese ruimtevaartorganisatie wordt deze verandering veroorzaakt door jets van gas die de komeet uitstoot als ijs sublimeert. “De jets die uit de komeet komen gedragen zich als stuwraketten en vertragen de komeet” zegt Accomazzo. Deze jets bevatten trouwens moleculair stikstof dat voor het eerst deze maand werd opgepikt.

Eén groot ruimtezeil
Een ander gevolg van deze jets is dat Rosetta zijn baan heeft moeten verruimen. Het ruimtevaartuig draait niet op 30 kilometer, maar op een veilige 60 kilometer afstand om de komeet. Vluchtleider Accomazzo wijst er op dat de jets enkele kilometers groot zijn en met snelheden van 800 meter per seconde gassen uitstoten. Rosetta is, met zijn 64m2 aan zonnepanelen, eigenlijk één groot zeil.

De Rosetta-ruimtesonde in een artistieke impressie

De Rosetta-ruimtesonde in een artistieke impressie

Scheervluchten
Toch heeft Acomazzo aangekondigd in de toekomst scheervluchten uit te voeren langs komeet 67P. De eerste scheervlucht zal in juli plaatsvinden, waarbij Rosetta het oppervlak nadert tot 20 kilometer om op zoek te gaan naar Philae. Overigens is de vertraging van de komeet niet zo groot, dat het invloed heeft op de batterijen van Philae. Accomazzo schat de kans nog steeds 50/50 dat Philae binnenkort ontwaakt.