Het is bijna tijd om oliebollen te happen, dus we sluiten traditiegetrouw af met een lijst van de mooiste ruimtefoto’s van 2018. Net als vorig jaar mochten bezoekers van Scientias.nl dit jaar stemmen. Ruim 1800 bezoekers kozen de volgende tien foto’s.

We tellen in dit artikel terug van de nummer 10 naar de nummer 1. De verschillen in cijfers zijn klein. De foto’s in de top 10 kregen van de Scientias.nl-bezoekers goede beoordelingen, namelijk gemiddeld een 7,5 of hoger.

De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door het ruimtevaartuig Juno. We zien hier de atmosfeer van de planeet Jupiter. De foto bovenaan dit artikel verschijnt niet in de top 10, maar stond ook niet tussen de genomineerden.

Wil je één van de tien foto’s instellen als achtergrondafbeelding op je computer, tablet of telefoon? Bij de meeste foto’s vind je een link naar een versie in hoge resolutie.

10. Een galactisch juweel: VLT kiekt NGC 3981

Op de foto schittert het prachtige spiraalstelsel NGC 3981, dat afsteekt tegen de inktzwarte achtergrond. Het spiraalstelsel ligt op ongeveer 65 miljoen lichtjaar van de aarde vandaan en bevindt zich in het sterrenbeeld Beker. Dankzij het instrument FORS2 van de Very Large Telescope van ESO is het stelsel in al zijn pracht en praal vereeuwigd. Omdat het spiraalstelsel – van ons vandaan gezien – wat schuin staat, kijken we recht in het hart van NGC 3981. Wauw! De foto van de bezoekers van Scientias.nl een 7,54 als cijfer. 2,8% van de stemmers koos deze foto als favoriet. Download deze foto in hoge resolutie.

9. Wetenschappers vinden vierde ultralumineuze röntgenbron

In de jaren tachtig vonden wetenschappers voor het eerst ultralumineuze röntgenbronnen in sterrenstelsels. Veel van de ULX’en zijn zwarte gaten. Deze bronnen zijn helderder dan de Eddingtonlichtkracht van een zwart gat van tien zonnemassa’s en zijn uitstekend zichtbaar in röntgenlicht. Dit jaar werd er weer eentje gevonden in het sterrenstelsel M51. Deze foto kreeg een iets hogere beoordeling (7,65) en werd vaker als favoriet gekozen (3,9%) dan de nummer 10. Download deze foto in hoge resolutie.

8. Jupiter, wat ben je mooi!

De eerste (en enige?) foto van Juno in de top 10. Het ruimtevaartuig kiekt het zuidelijk halfrond van de machtige gasreus. De prachtige foto doet schilderachtig aan; het is een bijna idyllisch plaatje. Maar laat je niets wijsmaken. Want de atmosfeer van de machtige gasreus is allesbehalve idyllisch. Er woeden heftige stormen – zoals de Rode Vlek die al bijna twee eeuwen gaande is en groter is dan de aarde! – en winden haasten zich met snelheden tot wel 643 kilometer per uur voort. Download deze foto in hoge resolutie.

7. Prachtige foto van opkomende stofstorm op Mars

Deze stofstorm welde in april van dit jaar nabij de noordpool op. De foto is gemaakt door ESA’s Mars Express en laat maar weer eens zien dat het nooit saai is op de rode planeet. De foto kreeg van jullie een 7,65. Toch wees 5% van de bezoekers deze foto als favoriet aan. Download deze foto in hoge resolutie.

6. Very Large Telescope maakt prachtige foto van een kosmische piraat

In dit actieve stervormingsgebied gebeurt van alles. Het gaat om het actieve stervormingsgebied NGC 2467. Op de foto is goed de grote, grijnzende mond van het doodshoofd te zien, waar dit stervormingsgebied bekend om staat. De foto is gemaakt met het FORS-instrument van de Very Large Telescope. Download deze foto in hoge resolutie.

*tromgeroffel*

Het is tijd voor de top 5 van 2018. Dit zijn de allermooiste ruimtefoto’s van het jaar, te beginnen met…

5. Prachtige foto onthult het hart van sterrenhoop RCW 38

Slechts 2,8% van de bezoekers selecteerde deze foto als favoriet, maar met een gemiddelde beoordeling van een 7,86 staat deze foto in de top 3 van hoogst beoordeelde ruimtefoto’s. RCW 38 bevindt zich op zo’n 5500 lichtjaar afstand en barst van de jonge, hete en zware sterren. Die heldere sterren domineren met name het heldere, blauw getinte gebied op de foto. De intense straling van deze pasgeboren sterren zorgt ervoor dat het omringende gas helder oplicht en enorm afsteekt tegen de stromen van koeler kosmisch stof dat rode en oranje tinten heeft. Download deze foto in hoge resolutie.

4. Hubble maakt prachtige foto van twee botsende sterrenstelsels

Botsende sterrenstelsels doen het traditiegetrouw erg goed in de eindejaarslijsten. Het is een kosmisch spektakel. Deze botsing – op een slordige 350 miljoen lichtjaar afstand – is nog maar net begonnen. Als je goed kijkt, zie je dat de kernen van de twee sterrenstelsels nog ver van elkaar verwijderd zijn. Toch zijn de balkspiraalstelsels al aardig vervormd. Deze foto is gemaakt door de Hubble-telescoop en kreeg gemiddeld een 7,7 als cijfer. 5,1% van de bezoekers heeft deze foto gekozen als favoriet. Download deze foto in hoge resolutie.

3. Dode ster gevonden in ‘hooiberg’ van gasslierten

ESO’s Very Large Telescope, Hubble en Chandra keken gezamenlijk naar gloeiende gaswolken in de Kleine Magelhaense Wolk. De nevel is ontstaan na een supernova-explosie, die zo’n 2.000 jaar geleden plaatsvond. Tenminste, gezien vanaf de aarde. Het supernovarestant is namelijk 200.000 lichtjaar verwijderd van de aarde. Dit betekent dat het licht al 200.000 jaar heeft afgelegd en dat de explosie in feite dus veel langer geleden plaatsvond. De astronomen troffen een verborgen neutronenster aan. Voor 6,6% van de bezoekers was dit de favoriete ruimtefoto van 2018. Het gemiddelde cijfer was een 7,8. Download deze foto in hoge resolutie.

2. Jarige Hubble maakt prachtige foto van de Lagunenevel

Slechts twee foto’s kregen een gemiddeld cijfer van een 8 of hoger. Ter ere van de verjaardag van de ruimtetelescoop hebben NASA en ESA eerder dit jaar een prachtige foto vrijgegeven van de spannende Lagunenevel. Deze gigantische nevel is zo’n 55 lichtjaar breed en 20 lichtjaar hoog. Hoewel deze op 4000 lichtjaar afstand van de aarde staat, is de nevel door die enorme omvang vanaf de aarde met het blote oog te zien. Maar echt spectaculair wordt het pas als je met een krachtige ruimtetelescoop op de nevel inzoomt. De favoriete foto van 13% van de bezoekers en geëindigd met een mooi eindcijfer: een 8,4. Download deze foto in hoge resolutie.

1. Juno kiekt grillige atmosfeer van Jupiter

Vorig jaar kreeg Juno de zilveren plak, maar dit jaar mag deze missie met het goud naar huis. Burgerwetenschappers Gerald Eichstädt en Seán Doran hebben gegevens van de Juno-ruimtesonde gebruikt om een prachtige foto van Jupiters atmosfeer te maken. De nieuwe foto is gemaakt op 16 december, toen Juno ruim 13.000 kilometer verwijderd was van het wolkendek van Jupiter. De nummer 1 van dit jaar kreeg een iets lager gemiddeld eindcijfer (8,2) dan de Lagunenevel, maar uiteindelijk bekroonden veel meer stemmers deze foto als favoriet (28,8%). Download deze foto in hoge resolutie.

Bedankt dat je hebt gestemd. We zijn natuurlijk benieuwd wat 2019 gaat brengen. Stem jij eind volgend jaar ook weer mee?

Meer mooie ruimtefoto’s zien?
Bekijk ook de eerdere editie van de mooiste ruimtefoto’s van het jaar!
Editie 2012
Editie 2013
Editie 2014
Editie 2015
Editie 2016
Editie 2017