De temperatuur lag in juli 0,93 graden Celsius boven het 20e-eeuws wereldwijd gemiddelde van 15,8 graden Celsius.

Juli heeft zojuist het record gebroken van de warmste maand op aarde. Dat meldt de Nationale Oceanische en Atmosferische Dienst (NOAA). Nog nooit was het maandelijkse gemiddelde op onze planeet zo hoog als in de maand juli. “In dit geval is de eerste plaats de slechtste plaats om te zijn,” aldus Rick Spinrad van NOAA.

Eerdere juli’s
Dat het in de maand juli behoorlijk heet kan worden, weten we ondertussen wel. In 2019 stegen de temperaturen bijvoorbeeld in de laatste dagen van juli op diverse plaatsen in Nederland boven de 40 graden Celsius en werd het nationaal hitterecord behoorlijk aangescherpt. Ook wereldwijd was juli 2019 verzengend warm, waardoor die maand de boeken in ging als de warmste maand ooit gemeten. In juli 2019 was het wereldwijd gemiddeld 0,04 graden Celsius warmer dan in juli 2016, die daarvoor de titel warmste maand ooit gemeten op z’n naam had staan.

Nieuw record
Maar nu kan het record van 2019 alweer de prullenbak in. Sterker nog, het is niet alleen de warmste julimaand ooit, het is tevens ’s werelds warmste maand ooit gemeten (de metingen begonnen 142 jaar geleden, in 1880). “Juli is vaak ‘s werelds warmste maand van het jaar, maar dit jaar overtrof het zichzelf als de heetste juli én maand ooit gemeten,” aldus Spinrad. “Dit nieuwe record draagt ​​bij aan het verontrustende en ontwrichtende pad dat klimaatverandering voor de wereld heeft uitgestippeld.”

Wereldwijde temperatuur in juli 2021. Afbeelding: NOAA

Wereldwijd gezien lag de gecombineerde temperatuur van land en oceaan afgelopen juli 0,93 graden Celsius boven het 20e-eeuwse wereldwijde gemiddelde van 15,8 graden Celsius. Met name op het noordelijk halfrond steeg het kwik naar ongekende hoogte. De temperatuur torende in deze regionen uiteindelijk met zo’n 1,54 graden Celsius boven het gemiddelde uit en stootte 2012 als recordhouder van de troon. Maar ook regionaal werden er records gebroken. Zo werd het in Azië uitzonderlijk heet en werd het vorige record uit 2010 overtroffen. Europa had zijn op één na warmste juli ooit en in Noord-Amerika, Zuid-Amerika, Afrika en Oceanië kwam de maand in de top 10 warmste juli’s terecht. De zeven warmste julimaanden zijn overigens allemaal sinds 2015 genoteerd.

Een kaart van de wereld met enkele van de belangrijkste klimaatgebeurtenissen die plaatsvonden in juli 2021. Afbeelding: NOAA NCEI

Zee-ijs
Daarnaast lag er in de maand juli erg weinig zee-ijs. De omvang in het Noordpoolgebied was zelfs de op drie na kleinste in 43 jaar tijd. Alleen in juli 2012, 2019 en 2020 lag er minder zee-ijs. Op Antarctica gebeurt juist het tegenovergestelde. De omvang van het zee-ijs op Antarctica is juist bovengemiddeld. Onderzoekers noteerden daar de grootste omvang van zee-ijs in de maand juli sinds 2015.

Hoe kan dat?
Dat het zee-ijs op de noordpool wegkwijnt, is te wijten aan klimaatverandering. Juist in het hoge noorden is de opwarming van de aarde goed voelbaar. Maar zou je op een opwarmende aarde niet verwachten dat ook het zee-ijs op Antarctica in de problemen komt? Misschien wel. Toch begrijpen onderzoekers de toename van het Antarctisch zee-ijs wel. Zo verscheen er in 2016 al een onderzoek dat aantoonde dat de groei van het Antarctisch zee-ijs prima te verklaren is met behulp van natuurlijke fluctuaties. Dat er ook dit jaar veel zee-ijs op Antarctica te vinden is illustreert de enorme veranderlijkheid waarmee we bij dit systeem te maken hebben.

Al met al wijzen de gegevens erop dat de aarde zojuist de warmste maand ooit achter de rug heeft. Dit nieuws volgt kort op de publicatie van een nieuw klimaatrapport van het IPCC. Daarin werd al geconcludeerd dat de opwarming van de aarde uit de hand dreigt te lopen. In het rapport stellen wetenschappers dat extreme hitte een weerspiegeling is van de langetermijnveranderingen. “Wetenschappers van over de hele wereld hebben de meest actuele beoordeling gegeven van de manier waarop het klimaat verandert,” zegt Spinrad. “Het is een ontnuchterend IPCC-rapport dat constateert dat menselijke invloed ondubbelzinnig klimaatverandering veroorzaakt, en het bevestigt dat de gevolgen wijdverbreid zijn en snel toenemen.”

We kunnen dus maar beter aan een warmer klimaat wennen. Want het zal zeker niet de laatste keer zijn dat we hoge temperaturen meemaken. Sommige delen van Europa moeten zich zelfs gaan voorbereiden op zomerse temperaturen rond de 50 graden Celsius, zo waarschuwden onderzoekers onlangs. Hoogstwaarschijnlijk zal die kans het grootst zijn rond de Middellandse Zee, waar de invloed van hete lucht uit Noord-Afrika het sterkst is.