Pas na honderden jaren in het zoute zeewater te hebben vertoefd, is dit populaire kinderspeelgoed pas versleten.

LEGO is onder kinderen – maar ook onder menig volwassene – mateloos populair. En dat is ook niet zo gek. Met de blokjes kun je de meest prachtige gebouwen maken, of voertuigen die daadwerkelijk kunnen rijden. Helaas komen LEGO-blokjes soms ook in de oceaan terecht. Maar hoe lang duurt het eigenlijk voordat één LEGO-steentje volledig in de natuur is afgebroken?

Natuur
Elk jaar opnieuw belandt er enorm veel afval in de natuur. Tussen dit afval zit soms ook kinderspeelgoed, zoals LEGO. In een nieuw onderzoek besloten wetenschappers te bestuderen hoe lang het duurt voordat één zo’n steentje volledig is vergaan. Hiervoor analyseerden ze LEGO-steentjes die waren aangespoeld langs de kusten in het zuidwesten van Engeland. In het afgelopen decennium hebben vrijwilligers duizenden blokjes en ander plastic afval verzameld tijdens strandopruimingen, die nu aan een grondige inspectie werden onderworpen.


Onderzoek
De onderzoekers bogen zich over vijftig verweerde LEGO-steentjes die aangetroffen waren op de Engelse stranden. Deze werden gewassen en vervolgens in een laboratorium gewogen. Ook de grootte van de noppen op de blokjes werd gemeten. De chemische kenmerken van elk blokje werden vervolgens met behulp van röntgenstraling (XRF) bepaald. Hierdoor konden de onderzoekers de leeftijd van de afzonderlijke steentjes achterhalen. Het team vergeleek vervolgens de op het strand aangetroffen LEGO-steentjes met gelijkwaardige ongebruikte blokjes uit de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Hierdoor konden ze vaststellen in hoeverre de LEGO-steentjes waren versleten en dus hoe lang het duurt voordat een steentje in de natuur vergaat. De bevindingen zijn treffend. De onderzoekers schatten namelijk in dat het wel zo’n 1300 jaar kan duren voordat één LEGO-steentje volledig is afgebroken.

Verrassend
De vraag is natuurlijk hoe verrassend deze bevindingen zijn. LEGO-steentjes worden namelijk vervaardigd van Acrylonitril-butadieen-styreen (ABS), waarvan bekend is dat het een lange levensduur heeft. “LEGO is speciaal ontworpen om mee te spelen en te hanteren, dus het is misschien niet zo bijzonder dat het zelfs na decennia in de oceaan te hebben gelegen nog steeds niet aanzienlijk slijt,” zegt onderzoeksleider Andrew Turner. “De immens lange levensduur van het speelgoed verbaasde ons echter wel.”

Microplastics
De LEGO-steentjes blijven niet volledig intact. “De stukken die we hebben getest waren gladder en verkleurd en sommige stukjes waren afgebroken,” legt Turner uit. “Dit suggereert dat de blokjes niet heel blijven, maar ook in microplastics kunnen veranderen.” En dat is best zorgelijk. Microplastics zijn in grote getale te vinden in oceanen en zeeën – en zelfs ook in de dieren die in deze wateren leven. Bovendien hopen microplastics zich op in ons drinkwater. Hoewel grotere deeltjes via onze ontlasting weer een weg naar buiten vinden, kunnen kleinere stukjes mogelijk door ons lichaam worden opgenomen. Wat hier precies de gevolgen van zijn, weten we niet.


Meer over microplastics
Plastic afval vindt tegenwoordig steeds vaker een weg naar oceanen en rivieren. Vervolgens vervalt dit afval in steeds kleinere stukjes. Dit gebeurt door bijvoorbeeld UV-stralen van de zon of golven die ervoor zorgen dat het plasticafval slijpt tegen stenen, tegen de zeebodem of tegen ander vuil. We noemen deze kleine plastic deeltjes ‘microplastics’ wanneer ze een grootte van vijf millimeter of kleiner hebben bereikt.Microplastics vormen een wereldwijde bedreiging voor het milieu, met schadelijke gevolgen voor de gezondheid van dieren, mensen en ecosystemen. Ze absorberen namelijk verontreinigende stoffen terwijl ze door het water glijden en geven deze gevaarlijke stoffen af als ze door dieren worden opgegeten. Hierdoor hopen ze zich op in de voedselketen. Bovendien is uit experimenten gebleken dat microplastics gedragsveranderingen teweegbrengen bij vissen nadat ze de hersenen zijn binnengedrongen.

Volgens de onderzoekers benadrukken de bevindingen gepubliceerd in het vakblad Environmental Pollution het belang van het op de juiste manier weggooien van gebruikte voorwerpen en kinderspeelgoed. “Hierdoor kunnen we voorkomen dat ze potentiële problemen in het milieu opleveren,” besluit Turner.