Een griepje, verkoudheid, migraine of gebroken been. Allemaal vervelende, maar tamelijk normale aandoeningen. Sommigen zouden zich met dergelijke ziektes echter gelukkig prijzen. Want: het kan veel erger en vooral veel gekker. Wij zetten de meest bijzondere aandoeningen voor u op een rij.

Pica
Anorexia en boulimia zijn de afgelopen decennia uitgegroeid tot niet te onderschatten eetstoornissen. Pica mag zich ook in dat rijtje scharen, maar is een stuk onbekender. Mensen met Pica eten dingen die door ‘gewone’ mensen niet als eetbaar worden gezien. Denk aan aarde, papier, verfschilfers of klei. Met name kinderen vergrijpen zich vaak aan niet-eetbare spullen. De reden daarvan is tot op de dag van vandaag onbekend. Wel bestaat het vermoeden dat mensen met pica een tekort aan ijzer hebben en zich om die reden ijzerrijke grond nuttigen. De aandoening leidt in sommige gevallen tot serieuze problemen, omdat men zichzelf vergiftigt of de darmen het voedsel niet aan kunnen. Vroeger bevatte verf bijvoorbeeld nog veel lood en werden mensen met pica regelmatig met een loodvergiftiging opgenomen.

Wandelend lijk
Officieel heet deze aandoening het syndroom van Cotard, maar in de Engelse volksmond wordt het ook wel het Walking Corpse syndrome genoemd. En dat dekt de lading toch het best. Mensen die aan deze aandoening lijden denken zelf dat ze overleden zijn, hun ziel zijn verloren of een belangrijk orgaan zijn kwijtgeraakt. Sommigen denken zelfs dat ze geen bloed meer hebben. Anderen vermoeden dat ze onsterfelijk zijn. Meestal treedt deze psychologische aandoening op na een ongeluk of wanneer mensen schizofreen zijn. Het syndroom van Cotard is in principe niet dodelijk. Het komt echter wel voor dat mensen om te bewijzen dat ze onsterfelijk zijn zelfmoord plegen.

Weerwolven
Een genetische afwijking zorgt ervoor dat sommige mensen op hun gehele lichaam extreem veel haar hebben. De aandoening wordt ook wel het weerwolvensyndroom genoemd, maar heet officieel hypertrichosis. De genetische afwijking is bijzonder zeldzaam; wereldwijd zijn er maar enkele families waarin het weerwolvensyndroom voorkomt. Onderzoeker Luis Figuera deed in één van de families onderzoek en concludeert dat het gen dat verantwoordelijk is voor de aandoening al heel oud is. “We denken dat dit een gen is dat lang geleden in de evolutie van aap naar mens een rol speelde.” Tijdens de evolutie werden de genen die niet belangrijk meer waren ‘weggegooid’. Het gen dat hypertrichosis veroorzaakt is zo’n overbodig gen dat om onverklaarbare reden nu weer in sommige families de kop opsteekt. Voorlopig valt er – behalve scheren – weinig aan de ziekte te doen.

Alice in Wonderland
Patiënten die aan Micropsia oftewel het Alice in Wonderland-syndroom lijden, zien de objecten in hun omgeving bij tijd en wijle heel erg klein worden. In werkelijkheid vertaalt hun brein de beelden die via de ogen binnenkomen verkeerd. De aandoening komt vaak kort voor een migraineaanval voor en treft mensen vooral wanneer het donker is. Met name kinderen tussen de vijf en tien jaar lijden aan het syndroom. Soms is het tijdelijk, anderen blijven er last van houden. In veel gevallen beïnvloedt het syndroom niet alleen de beelden die via de ogen binnenkomen, maar ook geluiden, aanrakingen en soms zelfs iemands zelfbeeld. Angela Tait lijdt aan het syndroom en overkwam het volgende toen ze in de hal liep. “Ik wist dat de vloer stevig was, maar het voelde alsof deze schommelde en wankelde en steeds langer en langer en kleiner en kleiner en kleiner werd.” Ook gesprekken die ze voerde, verliepen raar. “Ik dacht dat ik duidelijk sprak, maar ze vertelden me dat ik brabbelde.” Veel doktoren nemen aan dat de aandoening zeldzaam is, maar de vraag is natuurlijk hoeveel kinderen het fenomeen uit angst om gek gevonden te worden verzwijgen.

Oud
Een ‘foutje’ in de genen verandert kinderen binnen tien jaar in bejaarden. De ziekte progeria is dodelijk. De meeste kinderen sterven rond hun dertiende levensjaar aan een hartaanval of bloedprop. Progeriapatiëntjes vallen op door hun bijzondere uiterlijk: vaak hebben ze een groot hoofd, bolle ogen, een oude huid en een klein lichaam. Er is nog geen effectieve behandeling van de ziekte mogelijk.

Hand van een alien
Deze ziekte gaat onder de veelzeggende naam Alien Hand Syndroom (AHS) door het leven. Mensen met AHS hebben geen controle meer over hun hand. Ze voelen de hand nog wel, maar zien die niet meer als hun eigen lichaamsdeel. De hand luistert ook niet meer naar het brein. Terwijl de ene hand bijvoorbeeld knopjes losmaakt, zal de andere hand deze weer vast proberen te maken. Meestal treedt de aandoening op nadat iemand een beschadiging in de hersenen heeft opgelopen. Er is niets aan te doen. Het enige wat helpt, is ervoor zorgen dat de hand ‘bezig’ is. Dat kan door continu een voorwerp vast te houden.

Blauwe mensen
In 1820 betrekt de Franse migrant Martin Fugate Kentucky. Hij sticht er een familie die al snel beroemd en berucht is. Het gezin telt namelijk een flink aantal blauwe mensen. Het hele verhaal raakte in de twintigste eeuw weer in de vergetelheid tot in de jaren ’80 een afstammeling van Fugate wordt geboren. Hij is donkerblauw en doktoren staan voor een raadsel. Grootmoeder brengt uitkomst door ze te herinneren aan de Fugates van Troublesome Creek. De doktoren kunnen de oorzaak van het blauwe kleurtje al snel vaststellen: de patiënt heeft voortdurend te weinig zuurstof in het bloed. De ziekte is genetisch bepaald, maar zet zich alleen voort als beide ouders drager zijn. De kans dat de Franse immigrant in Amerika een vrouw zou treffen die drager was, was klein. Toch gebeurde dat: ze kregen zeven kinderen. Vijf van hen waren blauw. Ondertussen kan de aandoening goed behandeld worden en lopen er volgens wetenschappers geen blauwe mensen meer rond.

Olifantsziekte
Waarom de mensen deze ziekte zo gedoopt hebben, behoeft geen uitleg. Ledematen krijgen enorme proporties en hebben veel weg van het logge lijf van de olifant. De ziekte wordt veroorzaakt door een parasitaire worm. Deze worm wordt via beten van de mug in het lichaam aangebracht. Eenmaal daar aangekomen nestelt de worm zich in het lymfatische systeem, waardoor de vochtbalans verstoord raakt. De aandoening is aardig goed te behandelen; er zijn medicijnen die de wormen kunnen doden. Bovendien worden mensen tegenwoordig tegen de aandoening ingeënt. De verwachting is dan ook dat de ziekte binnen een jaar of tien is uitgebannen. Vaak wordt gedacht dat de olifantsziekte heel zeldzaam is, maar niets is minder waar. Wereldwijd lijden er 130 miljoen mensen aan de olifantsziekte. In de meeste gevallen hebben zij misvormde ledematen of geslachtsdelen. Soms treedt de ziekte ook in het hoofd op.