De ‘Iceman’ Wim Hof beweert zijn autonome zenuwstelsel dat niet te beïnvloeden is, te kunnen beïnvloeden. Onderzoek wijst er verbazingwekkend genoeg op dat hij gelijk heeft.

U kent hem vast nog wel: de Iceman. Hij kan extreme kou weerstaan. Zo zat hij al eens zeventig minuten in een bak met ijsklontjes en liep hij een halve marathon op blote voeten bij een temperatuur van zo’n 25 graden onder nul.

Meditatie
Hoe kan dat? Hof stelt zelf dat hij door meditatie en concentratie zijn autonome zenuwstelsel kan beïnvloeden. Hij trok daarmee de aandacht van enkele wetenschappers van het UMC St Radboud. Want wat Hof beweert zou gewoon onmogelijk zijn. Maar een experiment laat iets anders zien.

Autonome zenuwstelsel
Het immuunsysteem wordt bestuurd door het autonome zenuwstelsel. Dit stelsel is niet te beïnvloeden (tenminste, dat wordt aangenomen). De wetenschappers bestudeerden de invloed van het autonome zenuwstelsel op het immuunsysteem. “We dienen gezonde proefpersonen endotoxine toe, dat is een dood bestanddeel van de celwand van een bacterie,” legt onderzoeker Peter Pickkers uit. “Eigenlijk houden we het lichaam voor de gek. Het immuunsysteem reageert alsof er een levende bacterie binnendringt en maakt ontstekingseiwitten aan. De proefpersonen krijgen door deze immuunrespons kortdurende griepachtige verschijnselen zoals koorts, rillerigheid en hoofdpijn.” 240 proefpersonen ondergingen het experiment.

Cortisol
Daarna was het de beurt aan Hof. Hij zou in staat moeten zijn om de griep te weerstaan door zijn immuunsysteem te onderdrukken. Hij kreeg ook endotoxine toegediend, terwijl hij mediteerde. De wetenschappers bestudeerden daarna het lichaam: de activiteit in de hersenen, het autonome zenuwstelsel en de ontstekingseiwitten in het bloed. “We zien na het toedienen van de endotoxine dat bij Hof het stresshormoon cortisol veel sterker toeneemt dan bij andere proefpersonen. We weten dat dit stresshormoon vrijkomt bij verhoogde activiteit van het autonome zenuwstelsel en dat cortisol de immuunrespons onderdrukt. We zien in zijn bloed dat hij veel minder ontstekingseiwitten aanmaakt. Gemiddeld was de immuunrespons van Wim Hof 50 procent lager dan van andere proefpersonen. Bovendien vertoonde hij vrijwel geen griepachtige symptomen.”

Kan het dan toch wel? “Deze resultaten zijn beslist opmerkelijk, maar wetenschappelijk gezien kan een bevinding bij één persoon niet bewijzen dat meditatie het autonome zenuwstelsel en de immuunrespons kan beïnvloeden. Daarvoor moeten we onderzoeken of er verschillen in immuunrespons zijn tussen een groep mensen die de concentratiemethode van Wim Hof heeft aangeleerd en een groep die de methode niet beheerst.”

Bovenstaande foto is gemaakt door Aad Villerius (via Wikimedia Commons).