kat

Hoe neem je een onneembare vesting in? In de zestiende eeuw hadden ze daar wel ideeën over, zo blijkt uit manuscripten die momenteel online circuleren. Men neme een kat – of een vogel – bindt er iets brandbaars op, steekt het in brand en laat de kat of vogel vervolgens de vesting binnengaan.
Op het moment schijnen ze online te circuleren. Onder meer op de sociale media. Fragmenten uit zestiende eeuwse manuscripten met afbeeldingen van vogels en katten met een soort raketje op de rug. Ze trokken ook de aandacht van Mitch Fraas, onderzoeker aan de University of Pennsylvania Libraries. Hij dook de bibliotheek in en vond nog meer van deze bijzondere fragmenten.

Meer explosieve katten
De afbeeldingen met daarop onder meer ‘explosieve katten’ bleken regelmatig op te duiken in boeken met instructies omtrent wapens en explosieven. “Deze vurige dieren waren blijkbaar meer dan de fantasie van één manuscript-illustrator,” schrijft Fraas.

Afbeelding: Universitätsbibliothek Heidelberg, Cod. Pal. germ. 128, f.74r.

Afbeelding: Universitätsbibliothek Heidelberg, Cod. Pal. germ. 128, f.74r.

Brand
Wie de afbeeldingen ziet, denkt misschien dat de dieren een soort raketje op de rug hebben. Toch is dat niet het geval, zo ontdekte Fraas toen hij op een manuscript uit de zeventiende eeuw stuitte. In het manuscript – geschreven door Franz Helm, een artilleriemeester in dienst van verschillende Duitse prinsen – duiken de afbeeldingen ook op, maar staat er ook bij beschreven wat er precies te zien is. Het fragment heeft als veelzeggende kop: “Het in brand steken van een kasteel of stad waar je op geen andere manier binnen kan komen”. Vervolgens beschrijft Helm hoe men eerst een kat die in de stad woont te pakken moet zien te krijgen. Vervolgens dient men een zak met brandbaar materiaal op de rug van de kat te binden en in brand te steken. Uit angst zal de kat naar huis rennen en zich daar verstoppen in bijvoorbeeld een hooiberg die niet lang daarna als eerste onderdeel van de stad in vlammen op gaat.

Of Helm de methode ooit daadwerkelijk toepaste, is onduidelijk. Maar het lijkt wel aannemelijk dat deze ooit is toegepast. Want hoe langer onderzoekers zoeken, hoe meer van dit soort manuscripten ze – uit allerlei plekken ter wereld – opduikelen.