Wetenschappers ontdekken de laatste jaren de ene na de andere exoplaneet. En daar zitten wat rare exemplaren tussen…

Kleintje
KOI-70.04 is op dit moment de kleinste exoplaneet die we ontdekt hebben. De planeet is zelfs kleiner dan onze aarde en heeft een middellijn van slechts 11.000 kilometer. Leven hoeven we op deze kleine planeet niet te verwachten. De planeet staat heel dicht bij zijn ster en daardoor is het er erg warm (zo’n 600 graden Celsius). Daarmee is het uitgesloten dat zich hier water (en dus leven) bevindt.

KOI-70.04 draait om de ster Kepler-20 en deelt die ster met nog vier planeten. Afbeelding: Tim Pyle / NASA.

Dubbelop
Kepler-16b is ook al zo’n rare snuiter. De exoplaneet zelfs is misschien niet heel bijzonder, maar de omstandigheden op de planeet wel. Zo zijn er elke dag twee zonsondergangen en twee zonsopgangen te bewonderen. Kepler-16b heeft namelijk twee zonnen. Zou dit dan het thuis van Luke Skywalker zijn?

De planeet met twee zonnen. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Pikzwart
Van een exoplaneet met twee zonnen naar een ‘duistere’ planeet. TrES-2b reflecteert minder dan één procent van het licht dat de moederster op de planeet werpt. Dat betekent dat dus meer dan 99 procent van het licht wordt geabsorbeerd. TrES-2b moet dan ook wel heel zwart zijn. Het is ook nog eens aardig warm op de planeet: zo’n 1000 graden Celsius.

De pikzwarte planeet. Afbeelding: David A. Aguilar (CfA).

Heet
Dat is lekker warm, maar het maakt TrES-2b niet de warmte exoplaneet. Die titel is weggelegd voor WASP-33b. Hier is het zo’n 3200 graden Celsius!

WASP-33b. Afbeelding: NASA / ESA / G. Bacon / STScI.

Diamantje
Wie van glimmertjes houdt, kan in theorie zijn of haar hart ophalen bij een exoplaneet die eind 2011 werd ontdekt. De planeet bestaat uit kristalachtig koolstof. Een substantie die beter bekend is als diamant. Nu is dat op zichzelf natuurlijk al heel bijzonder. Maar er is nog iets speciaals met deze planeet aan de hand. De planeet heeft namelijk een carrièreswitch gemaakt. Eerst was het een ster. Toen werd het pas een planeet. De ‘diamanten’ planeet is vijf keer groter dan de aarde.

De 'diamanten' planeet. Afbeelding: Swinburne Astronomy

Drukte
De exoplaneten rondom Kepler-11a zijn misschien op zichzelf niet zo bijzonder. Maar samen zijn ze dat wel. De exoplaneten bewijzen namelijk dat het soms best druk kan zijn in de ruimte. Rond de ster Kepler-11a draaien maar liefst zes planeten. Het is voor het eerst dat onderzoekers – ons eigen zonnestelsel even buiten beschouwing latend – zo’n druk zonnestelsel aantreffen. Compact is het ook. Vijf van de zes planeten staan dichter bij de ster dan de planeet die in ons zonnestelsel het dichtst bij de zon staat. De planeten staan zo dicht bij elkaar dat ze ook invloed op elkaar uitoefenen.

Eén ster. Zes planeten. Afbeelding: NASA / Tim Pyle.

Het is zomaar een greep uit een groeiend aantal bijzondere exoplaneten. En natuurlijk blijft het hier niet bij. Wetenschappers gaan in de toekomst ongetwijfeld nog meer ‘rare’ exoplaneten vinden. De eerste exoplaneet werd pas in 1992 ontdekt. Maar mede door de inzet van de Kepler-telescoop zijn we bezig aan een flinke inhaalslag. Inmiddels heeft Kepler al meer dan 1200 kandidaat-exoplaneten ontdekt. En Kepler zoekt nog steeds. En hoewel elke ontdekte exoplaneet natuurlijk bijzonder is en er zo af en toe hele unieke exemplaren worden ontdekt, is Kepler natuurlijk eigenlijk maar uit op één ding. Het vinden van een exoplaneet waar leven mogelijk is. Dat belooft nog wat!