Nieuw onderzoek toont aan dat hun geschiedenis wel héél ver teruggaat.

Sommige virussen lijken vrijwel tegelijkertijd met de eerste gewervelden en misschien zelfs met de eerste dieren te zijn ontstaan. Dat schrijven Australische onderzoekers in het blad Nature.

RNA-virussen zijn virussen waarvan het erfelijk materiaal uit RNA in plaats van DNA bestaat. Bekende voorbeelden van RNA-virussen zijn griep, ebola en hepatitis-C.

Nieuwe virussen
De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze in 186 soorten gewervelden op zoek gingen naar RNA-virussen (zie kader) die nog nauwelijks bestudeerd zijn. De onderzoekers ontdekten maar liefst 214 nieuwe RNA-virussen in reptielen, amfibieën, kraakbeenvissen, longvissen, straalvinnigen en kaakloze vissen, die overigens allemaal kerngezond leken te zijn.

Stokoud
De onderzoekers moeten concluderen dat de evolutionaire geschiedenis van de virussen meestal grofweg overeenkwam met die van de gewervelden waarin zij werden aangetroffen. En dat vertelt ons weer meer over hoelang deze virussen al meelopen. “Dit onderzoek onthult dat sommige groepen virussen al gedurende de hele evolutionaire geschiedenis van gewervelden bestaan,” vertelt onderzoeker Eddie Holmes. “Dit verandert onze begrip van de evolutie van virussen. Voor het eerst kunnen we met zekerheid zeggen dat RNA-virussen vele miljoenen jaren oud zijn.”

Het lijkt er sterk op dat de eerste gewervelden al virussen opliepen, die vervolgens mee-evolueerden en uiteindelijk dus samen met hun gastheren het water verlieten en het land gingen koloniseren. Afbeelding: University of Sydney.

Wijdverspreid
Het onderzoek bewijst verder dat RNA-virussen wijdverspreid voorkomen. “Met name vissen hebben een ongelofelijke diversiteit aan virussen bij zich en vrijwel elke virusfamilie die we in zoogdieren hebben aangetroffen, vinden we nu ook in vissen. We hebben zelfs familie van zowel de ebola- als de griepvirussen in vissen aangetroffen.” Hierbij moet direct worden opgemerkt dat deze in vissen opgedoken virussen geen bedreiging vormen voor mensen.

Volgens Holmes valt er de komende tijd als het om virussen gaat ook nog genoeg te ontdekken. “Dit onderzoek benadrukt vooral hoe groot het universum der virussen is. Virussen zijn overal. Het is duidelijk dat er nog vele miljoenen virussen op ontdekking wachten.”