chimpansee

Looming. Planking. Wij mensen zijn maar wat gevoelig voor rages en trends. Maar we zijn niet de enigen, zo blijkt uit een nieuw onderzoek. Ook chimpansees kunnen een interessante trendsetter niet weerstaan en moeten deze wel nadoen.

Dat hebben onderzoekers ontdekt nadat ze chimpansees in Zambia bestudeerden. Eén van die chimpansees – Julie genaamd – begon in 2010 een grassprietje in één van haar twee oren te stoppen. Het grassprietje leek geen enkele functie te hebben. Toch stopte Julie het herhaaldelijk in haar oor en liet het daar zitten als ze speelde, rustte en andere chimpansees verzorgde.

Een grassprietje in het oor. Afbeelding: Edwin van Leeuwen.

Een grassprietje in het oor. Afbeelding: Edwin van Leeuwen.

Toen de onderzoekers enige tijd later een bezoek brachten aan de groep waar Julie deel van uitmaakte, ontdekten ze dat andere chimpansees nu ook grassprietjes in hun oren droegen. Maar liefst acht van de twaalf chimpansees stopten herhaaldelijk een grassprietje in hun oor. De eerste die Julie nadeed – zo bleek uit videobeelden – was haar zoon: Jack. Daarna volgden Kathy, Miracle en Val: chimpansees waarmee Julie regelmatig contact had. Opvallend genoeg bleven Kathy en Val de grassprietjes zelfs in hun oren steken nadat Julie – de trendsetter – niet meer leefde.

Chimpansees kopiëren elkaars gedrag. En wanneer ze de ander iets zien doen dat niet direct nuttig is, maar op de één of andere manier wel een goed gevoel geeft, dan kan dat zomaar een reden zijn om ook dat gedrag te kopiëren, zo concluderen de onderzoekers. Zelfs nadat de chimpansee die het gedrag bedacht, er niet meer is. Het vertelt iets over de culturele potentie van de chimpansee: het vermogen om bepaalde gedragingen op andere chimpansees over te dragen en zo van generatie op generatie door te geven.