Zo laat hij aan rivalen weten dat ze op moeten passen.

Dat hebben onderzoekers van de universiteit van Exeter ontdekt. Tijdens experimenten bleken de zilverkleurige irissen van de guppies kort voor zij een rivaal aanvielen, heel snel zwart van kleur te worden. “Guppies kunnen de kleur van hun iris binnen enkele seconden laten veranderen en ons onderzoek laat zien dat ze dit doen om hun agressieve motieven aan andere guppies te communiceren,” vertelt onderzoeker Robert Heathcote.

Eerlijk
De guppies zijn daarin heel eerlijk. Zo kleuren hun ogen alleen zwart als ze een rivaal ook echt kunnen hebben. Dat blijkt uit experimenten. Grotere guppies zetten zwarte ogen op als een kleinere gup hen niet aanstaat, maar de kleinere guppies doen het als een grotere gup in de weg staat.

Robotvisjes
De onderzoekers baseren hun conclusies onder meer op experimenten met robotvissen. “Middels experimenten aantonen dat dieren oogkleur gebruiken om met elkaar te communiceren, kan heel lastig zijn,” vertelt Heathcote. “Dus maakten we robotvisjes met verschillende oogkleuren die er heel realistisch uit zagen en observeerden de reactie van de echte vissen.”

Hier zie je een guppie met een zwarte iris (boven) en een guppie met een zilveren iris (onder). Afbeelding: Robert Heathcote / University of Exeter.

Opvallende ogen
Het onderzoek helpt verklaren waarom guppies zulke grote, opvallende ogen hebben. “Ogen zijn één van de meest gemakkelijk te herkennen structuren in de natuur en veel soorten doen zeer veel moeite om hun ogen te verbergen of camoufleren om zo aan de aandacht van roofdieren of rivalen te ontsnappen,” vertelt onderzoeker Darren Croft. “Maar sommige soorten hebben opvallende of prominent aanwezige ogen en het was altijd een mysterie waarom ze die hebben. Dit onderzoek geeft meer inzicht in waarom sommige dieren zulke opvallende ogen hebben.”

Guppies blijken dus met hun ogen te communiceren. Dat komt je wellicht bekend voor. Wij mensen doen het namelijk ook. “Het is bekend dat mensen het oogwit gebruiken om de richting van hun blik te communiceren en zo anderen te laten weten waar ze naar kijken,” vertelt onderzoeker Safi Darden. “Ons onderzoek laat zien dat deze kleine visjes net als mensen aandacht besteden aan de ogen van hun groepsleden en dat de ogen belangrijke informatie leveren aan andere rivaliserende vissen.”