Denkt u dat u populair bent in uw eigen sociale groep? Nou, noem een naam van één van uw vrienden. De kans is zeer groot dat de vriend die u net noemde populairder is dan uzelf. Dat is het uitgangspunt van het onderzoek van James Fowler en Nicholas Christakis. Zij gebruiken populariteit en sociale netwerken om te voorspellen hoe ziektes zich verspreiden.

De wetenschappers houden zich bezig met de zogenaamde ‘vriendschap-paradox’ en daar rollen een aantal opmerkelijke conclusies uit. “Wanneer je je in het centrum van het netwerk bevindt dan maakt dat je gelukkig,” merkt onderzoeker James Fowler op. “Maar het stelt je ook bloot aan ziekte.” Sterker nog: populariteit is gevaarlijk. De populaire mensen worden als eerste ziek; gemiddeld twee weken eerder dan de rest.

Feestje
Door de vriendschap-paradox eens van dichtbij te bekijken, hoopten Fowler en zijn collega’s te ontdekken hoe bijvoorbeeld griep zich onder mensen verspreidt. De vriendschap-paradox werkt als volgt. Als u een persoon vraagt om de naam van een vriend te noemen, dan hoort de naam die dan genoemd wordt statistisch gezien bij iemand die populairder is dan het individu waaraan u de vraag gesteld heeft. Wanneer mensen vrienden moeten noemen, kiezen ze namelijk veelal voor iemand die hen aan anderen verbindt. Een voorbeeld: u bent op een feestje en vraagt diverse mensen naar een naam van hun vriend. De kans is groot dat vrijwel alle mensen daarop de naam van de gastheer of gastvrouw noemen.

Roken
De verbindingen in sociale netwerken blijken veel te zeggen over het verloop van de meest uiteenlopende ziektes, zo tonen Fowler en zijn collega Nicholas Christakis aan. Ze laten in hun onderzoek zien dat overgewicht, roken en ander gedrag direct verband houdt met iemands vrienden en de vrienden van diens vrienden. Maar ook griep volgt netjes het patroon van sociale netwerken. En dat biedt wetenschappers de kans om precies te voorspellen hoe bijvoorbeeld een pandemie zich gaat verspreiden.

De wetenschappers willen hun onderzoek in de toekomst verder uitbreiden. Zo willen ze graag gebruik gaan maken van Google Flu Trends. Dit programmaatje gaat ervan uit dat mensen die ziek zijn ook zoeken naar informatie die daarmee samenhangt. De ‘patiënten’ zoeken bijvoorbeeld informatie over griep of koorts. De onderzoekers willen populaire mensen graag middels Google Flu Trends volgen. Wanneer in diens omgeving meerdere mensen op zoek gaan naar informatie over ziektes kan er sprake zijn van een epidemie. Deze volgt de lijnen van een sociaal netwerk en dus kan voorspeld worden hoe de ziekte zich verspreidt.