In bijna 100 jaar tijd is deze 10% procent groter geworden, zo blijkt uit onderzoek.

Doorgaans wordt een gebied een woestijn genoemd wanneer er op jaarbasis minder dan 100 millimeter regen valt. En als we die definitie loslaten op de Sahara kunnen we maar één conclusie trekken: de beroemde woestijn in Afrika is groeiende. Dat schrijven onderzoekers in het blad Journal of Climate.

10 procent
De onderzoekers keken hoeveel regenval Afrika op jaarbasis tussen 1920 en 2013 mocht ontvangen. In een periode van 93 jaar bleek de Sahara zo’n 10 procent groter te zijn geworden. De onderzoekers keken ook naar seizoensgebonden trends in diezelfde periode en concluderen op basis daarvan dat de woestijn met name in de zomer groeit. De groei vindt bovendien met name plaats aan de noord- en zuidzijde van de Sahara. “Onze resultaten handelen alleen over de Sahara, maar ze hebben mogelijk implicaties voor de andere woestijnen op aarde,” vertelt onderzoeker Sumant Nigam.

Oorzaak
Maar hoe komt het nu dat de Sahara groeit? Het onderzoek suggereert dat de door mensen veroorzaakte klimaatverandering een rol speelt. Net als natuurlijke klimaatcycli. De onderzoekers denken dan onder meer aan de Atlantic Multidecadal Oscillation (kortweg AMO), een klimaatcyclus die van invloed is op de temperatuur van het zeewater in het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan. “Woestijnen ontstaan meestal in de subtropen door de Hadleycel,” aldus Nigam. Dit is een atmosferische circulatiecel die ervoor zorgt dat lucht op de evenaar opstijgt en in de subtropen naar beneden komt. “Klimaatverandering zorgt er waarschijnlijk voor dat de Hadleycel breder wordt, wat leidt tot een noordwaartse groei van de subtropische woestijnen. De zuidwaartse groei van de Sahara wijst er echter op dat aanvullende mechanismen een rol spelen, waaronder klimaatcycli zoals de AMO.”

Sahel
De groei van de Sahara heeft vanzelfsprekend gevolgen. De zuidzijde van de Sahara grenst aan de Sahel, een gebied dat weer grenst aan de vruchtbare savanne. Terwijl de Sahara zich uitbreidt, trekt de Sahel zich terug. Bewijs voor veranderingen in dit gebied zien we met name als we kijken naar het Tsjaadmeer, gelegen in het hart van de Sahel. “Het Tsjaadbekken bevindt zich in de regio waar de Sahara zich naar het zuiden begeeft. En het meer droogt uit.”

“Veel eerdere studies hebben trends in de regenval in de Sahara en Sahel vastgelegd,” stelt onderzoeker Nathalie Thomas. “Maar ons paper is uniek, omdat we deze trends gebruiken om veranderingen in de omvang van de woestijn die op een tijdschaal van 100 jaar plaatsvinden, in kaart te brengen.”