foto-van-het-jaar

Vorig jaar bekroonden we NGC 5819 tot mooist gefotografeerde ruimteobject van 2012. Gaat de eer dit jaar opnieuw naar een planetaire nevel? Bekijk de tien mooiste ruimtefoto’s van 2013, geselecteerd door de redactie van Scientias.nl. Uiteraard mét hoge resolutie link, zodat u één van deze foto’s kunt instellen als achtergrondafbeelding op uw computer, tablet of telefoon!

10. Bijzondere buren
De hekkensluiter van dit jaar zijn twee totaal verschillende gaswolken in de Grote Magelhaense Wolk. De ene is blauw, de andere rozig. De roze wolk – NGC 2014 – bestaat voor een groot deel uit geïoniseerd waterstofgas en dus uit veel jonge, hete sterren. De andere wolk krijgt zijn blauwe kleur doordat de hete ster in het hart van de wolk straling afgeeft.

9. Het uitzicht van Curiosity
Het is maar goed dat Curiosity een machine is, en geen mens. Een mens zou immers niet aan werken toekomen met zo’n mooi uitzicht. Om het nieuwe panorama te verwezenlijken plakte Bodrov maar liefst 101 foto’s aan elkaar. Alle foto’s werden eind oktober gemaakt. Het panorama geeft dus een vrij goed beeld van het gebied waar Curiosity zich nu bevindt.

8. De fascinerende Paardenkopnevel
De Paardenkopnevel blijft een juweel. Vooral omdat het object met het blote oog – zelfs door de telescoop – niet te zien is. De Paardenkopnevel bevindt zich op zo’n 1500 lichtjaar van de aarde en maakt deel uit van het Orioncomplex. In dit gebied ontstaan zeer massieve sterren. Dat is op de foto goed te zien. Zo zien we boven het bovenste randje van de nevel twee sterren opdoemen uit hun ‘kraamkamer’. Deze foto is gemaakt door de Hubble-ruimtetelescoop. Wij kunnen niet wachten om te zien wat deze telescoop in 2014 gaat fotograferen.

7. Een geweldig uitzicht
Je zou iedere dag maar met zo’n uitzicht wakker worden. Prachtig! Dit kiekje is vanuit het ruimtestation gemaakt. Op het moment waarop deze foto gemaakt werd, bevond het ISS zich op zo’n 222 kilometer hoogte. De zon kruipt langzaam omhoog en werpt haar eerste stralen over de Aleoeten, een eilandengroep in het noordelijke deel van de oceaan.

6. Saturnus in volle glorie
In juni noemden we deze foto nog de mooiste foto van Saturnus van het jaar. We juichten echter iets te vroeg, want enkele maanden later verscheen er een nóg mooiere foto (zie nummer 4 in deze toplijst). Toch is dit mozaïek van softwareontwikkelaar Gordan Ugarkovic een foto om in te lijsten. De foto bestaat uit 36 opnamen die met diverse kleurenfilters zijn gemaakt. De Cassini-scheiding – de zwarte tussenruimte tussen de ringen – is niet te missen. Klik rechts op de foto om een grotere versie in te laden, bijvoorbeeld om als achtergrondafbeelding op uw bureaublad in te stellen.

5. De zon wordt wakker
Begin november produceerde de zon de heftigste zonnevlam van het jaar, namelijk een X3.3-zonnevlam. Het Solar Dynamics Observatory zat er met de neus bovenop en heeft mooie beelden van deze zonnevlam gemaakt. Op de foto hieronder is de uitbarsting niet te missen. 2014 belooft een nog spannender jaar te worden voor onze zon, want dan bereikt de zon het hoogtepunt van het zonnemaximum.

4. Parel in de nacht
En dan is het nu tijd voor de mooiste Cassini-foto van het jaar. Op deze foto schittert niet alleen Saturnus, maar ook Venus, Mars en de aarde. Wie goed kijkt kan zelfs de maan van de aarde nog onderscheiden. Fascinerend aan deze foto is dat Saturnus natuurgetrouw wordt weergegeven. Stel, wij zouden naar Saturnus reizen, dan zou het er zó uitzien. Verbluffend!

3. Magistrale Ringnevel
De Ringnevel is één van de populairste objecten onder astrofotografen. Niet alleen is deze planetaire nevel redelijk goed zichtbaar; ook werpt deze nevel een blik op een kritische fase in de levensloop van sterren. De centrale ster in het midden van de Ringnevel is namelijk bejaard. En dat komt niet per se door de leeftijd, maar juist door de levensstijl. De nevel dijt uit met een snelheid van 70.000 kilometer per uur. Op dit moment heeft de nevel een doorsnee van één lichtjaar.

2. 2013: het jaar van ISON
Dit was het jaar van komeet ISON. De ‘komeet van de eeuw’ of de ‘Ster van Bethlehem’ zoals dit object in diverse media werd omgeschreven. Helaas viel het allemaal een beetje tegen. De relatief kleine komeet werd namelijk vernietigd door de zon. Gelukkig zijn er de foto’s nog, zoals de foto hieronder, gemaakt met de TRAPPIST-telescoop. En wat te denken van deze? Mooi!

En de ruimtefoto van het jaar is…

1. Messier 106
De Hubble ruimtetelescoop heeft – met een beetje hulp van een amateur-astronoom – één van de beste foto’s die ooit van het spiraalvormige sterrenstelsel Messier 106 zijn gemaakt, afgeleverd. Het resultaat is verbluffend mooi. Messierobject 106 bevindt zich op ongeveer twintig miljoen lichtjaar van de aarde. In het hart van het spiraalvormige sterrenstelsel vinden we een supermassief zwart gat dat gulzig is. Het trekt voortdurend gas naar binnen. Wanneer dit gas richting het zwarte gat cirkelt, warmt het op en geeft het straling af. Op de foto is nog een bijzonder kenmerk van Messier 106 bijzonder goed te zien. De meeste spiraalvormige sterrenstelsels hebben twee armen, maar Messier 106 lijkt er vier te hebben. Geniet van de foto en vergeet ‘m niet op hoge resolutie te bekijken!