verlangen

Onderzoekster Sofia Prekatsounaki duikt in het mysterie dat ‘het seksueel verlangen van de vrouw’ heet.

Waar komt zin in seks vandaan? Het is een simpele vraag, maar toch is er lastig antwoord op te geven. Om iets meer duidelijkheid te scheppen, doet onderzoekster Sofia Prekatsounaki in samenwerking met het instituut voor Familiale en Seksuologische Wetenschappen van de Katholieke Universiteit Leuven momenteel onderzoek naar het seksueel verlangen bij vrouwen.

Onontgonnen gebied
En dat is toch een beetje onontgonnen gebied, zo vertelt Prekatsounaki aan Scientias.nl. “Voor een heel lange tijd heeft vrouwelijk verlangen geen bestaansrecht gehad. Een vrouw werd door de maatschappij gezien als een seksloos wezen of hoogstens een seksueel object. Dus ja, vrouwelijk verlangen is zeker een ondergeschoven kindje geweest en gelukkig is dat tegenwoordig aan het veranderen. Vrouwen erkennen hun seksuele gevoelens en dat doet de maatschappij ook. Dat brengt dan weer wel verwachtingen met zich mee, die ervoor zorgen dat vrouwen er last van hebben als ze geen verlangen voelen. Verminderd seksueel verlangen is dan ook de meest voorkomende klacht waar vrouwen zich mee aanmelden bij seksuele dienstverleners. Een klacht die overigens enorm gemedicaliseerd wordt, met als resultaat roze pilletjes die wonderen beloven. Aandacht genoeg dus voor het vrouwelijk seksueel verlangen tegenwoordig. Nu nog de juiste aandacht.”

“Verminderd seksueel verlangen is de meest voorkomende klacht waar vrouwen zich mee aanmelden bij seksuele dienstverleners. Een klacht die overigens enorm gemedicaliseerd wordt, met als resultaat roze pilletjes die wonderen beloven”

Interactie
En daarvoor zijn vrouwen bij Prekatsounaki, student seksuologie aan de Katholieke Universiteit van Leuven, aan het juiste adres. Voor haar afstudeeronderzoek gaat ze uitzoeken hoe vrouwelijk seksueel verlangen ontstaat in de interactie met een (seksuele) partner. “Vroeger werd verlangen gezien als een instinct, net als honger of dorst,” legt Prekatsounaki uit. Ze benadrukt dat er veel verschillende factoren (psychologische en fysiologische) zijn die van invloed zijn op het seksueel verlangen. Maar toch blijkt dat hierbij ook interactie met de partner een belangrijke rol speelt. “Binnen de seksuologie wordt wel eens (gechargeerd) beweerd dat er geen seksueel probleem bestaat dat niet opgelost kan worden met een nieuwe partner. Dat is uiteraard absoluut geen aanmoediging tot partner-hopping. Het betekent wel dat de specifieke dynamiek van een relatie een groot effect heeft. Er zijn natuurlijk heel veel aspecten van die dynamiek die belangrijk zijn. In dit onderzoek richt ik me vooral op de manier waarop afstand binnen een koppel vorm krijgt, de invloed van intimiteit en zelf-differentiatie op het ontstaan van verlangen.”

seks

De waarde van seksueel verlangen
Meer inzicht in seksueel verlangen is zeker geen overbodige luxe, zo stelt Prekatsounaki. Simpelweg omdat seksueel verlangen geen overbodige luxe is. “Ik denk dat de waarde van verlangen duidelijk wordt als je goed luistert naar de klachten waarmee koppels, maar ook vrouwen alleen zich aanmelden voor seksuele dienstverlening. Soms willen mensen – mannen en vrouwen – meer seks. Maar wat ze vooral willen, is betere seks. En daarvoor is verlangen onmisbaar. Zonder verlangen lijkt de menselijke seksuele respons mechanisch en leeg.”

Meedoen?
Ben je van het vrouwelijk geslacht, heteroseksueel, ouder dan achttien jaar, zit je nog niet in de overgang en heb je in de afgelopen drie maanden een vaste partner of een incidentele seksuele partner zonder vaste relatie gehad? Dan kun je Prekatsounaki helpen! En wel door een vragenlijst in te vullen. Klik hier om mee te doen of voor meer informatie.

Het onderzoek van Prekatsounaki is nog in volle gang (zie kader!) en conclusies kan ze dan ook nog niet trekken. Maar ze heeft al wel duidelijk voor ogen wat ze met haar onderzoek bereiken wil. “Ik hoop met dit onderzoek enerzijds een belangrijke mythe te ontkrachten, namelijk dat zin in seks zomaar uit de lucht komt vallen. Verlangen heeft een impuls nodig, het ontstaat vooral in de interactie. En in tegenstelling tot de mythe van spontaniteit, is het nodig (vooral in een langere relatie) dat we moeite doen om zin in seks te krijgen, dat we actief de prikkels zoeken die dat aanwakkeren. Daar verwijst stiekem de titel van mijn onderzoek (Op Zoek naar zin) ook naar, naar de noodzaak om verlangen op te zoeken. Maar dan moet je natuurlijk weten waar je moet kijken. Dus naast het ontkrachten van die mythe, hoop ik met dit onderzoek ook een goed alternatief daarvoor te kunnen geven; inzicht in hoe je het eigen verlangen en dat van je partner kan aanspreken, hoe dat in zijn werk gaat, wat de voorwaarden zijn in die interactie voor het ontstaan van verlangen. Inzicht dat zowel voor seksuele educatie als voor seksuele dienstverlening bruikbaar is. Ik hoop dat we vrouwen en koppels steeds beter kunnen helpen om hun verantwoordelijkheid te dragen voor een bevredigend seksleven en een bevredigende relatie. Door meer expressiemogelijkheden uit te lichten en meer wegen naar verlangen aan te wijzen.”