Onderzoekers hebben het ‘DNA’ van 340.000 sterren in handen. En ze hebben goede hoop dat het ons helpt om de ‘familie’ van onze zon te vinden.

Onze zon werd – net als alle andere sterren – geboren in een enorm cluster dat wel duizenden sterren bevatte. “Elke ster in dat cluster heeft dezelfde chemische samenstelling – of DNA,” vertelt onderzoeker Sarah Martell. Je kunt de sterren in zo’n cluster dan ook betitelen als ‘familie’. Maar het gezin viel al snel uiteen. “Deze clusters worden snel door onze Melkweg uit elkaar getrokken.” De broers en zussen van onze zon hebben zich verspreid over de Melkweg en niets wijst er nog op dat ze ooit deel uitmaakten van een enorme familie. Tenminste…bijna niets. Want die chemische samenstelling hebben ze immers nog altijd met elkaar gemeen!

340.000 sterren
En daar hebben Australische onderzoekers zich nu op gericht. Met behulp van een spectrograaf hebben ze de chemische samenstelling – oftewel het ‘DNA’ van meer dan 340.000 sterren in de Melkweg verzameld. En die data wordt vandaag vrijgegeven.


Broers en zussen
De astronomen hebben goede hoop dat de dataset ons gaat helpen om de verloren gewaande familieleden van onze zon te vinden. “Deze data stelt ons in staat om de originele sterrenclusters in onze Melkweg – waaronder het geboortecluster van onze zon en zijn broers en zussen – te ontdekken,” stelt onderzoeker Gayandhi De Silva. “Nog nooit is er ergens in de wereld een vergelijkbare dataset samengesteld.”

1 miljoen sterren
En dit is nog maar het begin: de onderzoekers zijn van plan om uiteindelijk van meer dan 1 miljoen sterren de chemische samenstelling vast te stellen. Dat doen ze door het licht van die sterren met behulp van een spectrograaf uit te splitsen en vervolgens te analyseren. “Elk chemisch element laat op specifieke golflengtes een uniek patroon van donkere lijnen achter in deze spectra,” vertelt onderzoeker Daniel Zucker (zie ook het filmpje hieronder).


Het duurt ongeveer een uur om genoeg licht van een ster te verzamelen. Gelukkig kunnen de onderzoekers zo’n 360 sterren tegelijkertijd analyseren. Desalniettemin wordt er al sinds 2014 aan het verzamelen van deze enorme dataset gewerkt.

Volgende week zal ook de Europese Gaia-satelliet met een nieuwe dataset komen. Deze satelliet heeft als doel om van meer dan 1,6 miljard sterren in de Melkweg in kaart te brengen hoever ze van ons verwijderd zijn en met welke snelheid ze zich door de ruimte haasten. Bij de interpretatie van de dataset van GAIA komt de dataset die vandaag is vrijgegeven ongetwijfeld van pas. Deze kan namelijk verklaren waar sterren vandaan komen. “Voor het eerst zullen we in staat zijn om de geschiedenis van ons sterrenstelsel tot in detail te begrijpen,” aldus onderzoeker Sanjib Sharma.