Een flinke krater in Death Valley blijkt veel recenter dan gedacht te zijn ontstaan en kan nog steeds voor vuurwerk zorgen.

Die opvallende conclusie trekken wetenschappers in het blad Geophysical Research Letters. Het draait allemaal om de Ubehebe-krater in Death Valley in Californië. De krater is ontstaan doordat een magmapluim in aanraking kwam met grondwater en voor een enorme explosie zorgde. Het resulteerde in de grootste krater van Death Valley. De krater is ongeveer 235 meter diep en 800 meter breed.

Piepjong
Lang dachten wetenschappers dat die explosie ongeveer 6000 jaar geleden plaatsvond. Maar nieuw onderzoek laat iets anders zien. De krater is pas 800 jaar geleden ontstaan. Dat betekent dat de explosie ergens rond het jaar 1200 heeft plaatsgevonden. En daarmee is het – zeker in de ogen van geologen – een piepjonge krater. De onderzoekers baseren die conclusie op onderzoeken naar gesteenten in de omgeving van de Ubehebe-krater. Sommige gesteenten bleken tussen de 2100 en 800 jaar oud. De oudste gesteenten zouden zijn voortgekomen uit kleinere explosies die een opmars vormden voor de grote explosie in het jaar 1200.

Nog een keer?
En die ontdekking heeft ook implicaties voor de moderne tijd. Als de krater nog maar zo jong is, dan is het niet ondenkbaar dat deze nogmaals van zich laat spreken. Volgens de onderzoekers is er nabij de krater genoeg grondwater en magma om nogmaals zo’n explosie te veroorzaken. “Het zou leuk zijn om daar getuige van te zijn,” vertelt onderzoeker Brent Goehring in een persbericht van de universiteit van Columbia. “Maar ik zou wel zestien kilometer verderop willen zitten.”

Vochtig
Naast de leeftijd van de krater onthullen de wetenschappers nog iets opvallends in hun studie: er is in dit geval geen verband tussen erupties en klimaat. Lang dachten onderzoekers dat wel. Explosies vonden plaats als er veel grondwater was en dus moest een explosie wel plaatsvinden in een periode waarin het klimaat hier vochtiger was. Maar in het jaar 1200 was het klimaat in Death Valley zelfs droger en warmer dan nu. Als er toen al genoeg water was voor zo’n explosie dan is dat er nu zeker ook.

Uit het onderzoek blijkt dat er zeker elke 1000 jaar wel een eruptie in Death Valley plaatsvindt. Eerdere studies wezen er al op dat zich onder de vallei nog genoeg magmakamers bevinden. Er is dan ook geen enkel bewijs dat Ubehebe al voor het laatst van zich heeft laten horen. Toch is dat niet direct een reden om de vallei – die jaarlijks één miljoen bezoekers trekt – te mijden. De onderzoekers zijn ervan overtuigd dat een eruptie vooraf wordt gegaan door waarschuwingen: kleine aardbevingen bijvoorbeeld.