Eindelijk kunnen onderzoekers concluderen hoe lang de beroemde Denisova-grot bewoond werd.

De Denisovagrot is een archeologische vindplaats in het Altajgeberge in het zuiden van Siberië. Sinds de jaren zeventig wordt de grot wetenschappelijk onderzocht, op zoek naar resten van de prehistorische mens. En met succes. Zo troffen de onderzoekers er al meerdere menselijke resten en artefacten aan. De onderzoekers stuiten zelfs op vondsten die het bestaan aan het licht brachten van een nog niet zo lang bekende mensensoort: de Denisovamens.

Meer over Denisovamensen

Over de Denisovamens is nog maar weinig bekend. En dat is ook niet zo heel gek: zo moeten onderzoekers het doen met slechts een handjevol fossielen – waaronder twee kiezen, een vingerbotje en een melkkies – die in de Denisovagrot werden aangetroffen. Toch weten we wel wat over deze mensachtige soort. Zo zou de Homo Denisova zich zo’n 470.000 tot 190.000 jaar geleden van Homo neanderthalensis hebben afgesplitst. Terwijl de Neanderthalers in Europa en West-Azië leefden, koloniseerden de Homo denisova Azië. Het gebied van de Neanderthalers en Denisovamensen kende wel enige overlap en er zijn aanwijzingen gevonden dat de twee mensachtigen het soms erg gezellig hadden en zelfs de lakens deelden.

Denisovagrot
Toch zit de Denisovagrot nog vol mysteries. Een vraag die menig onderzoeker bijvoorbeeld bezig houdt is hoe lang de grot door mensachtigen bezet is geweest. Maar de grootte en de complexiteit van de grot maken het erg lastig om deze informatie boven tafel te krijgen. Toch deden onderzoekers in een nieuwe studie een poging. En het is hen gelukt om een tijdlijn op te stellen die de bezetting van de grot door mensachtigen weergeeft.

Tijdlijn
De onderzoekers bestudeerden sedimenten van de grot met behulp van optisch gestimuleerde ‘luminescentiedatering’. Dit is een relatief nieuwe methode om de tijd te schatten sinds bepaalde mineralen – zoals kwarts – voor het laatst aan zonlicht werden blootgesteld. Vervolgens konden ze met deze informatie, samen met de datering van de gevonden fossielen en artefacten – die tussen de 300.000 en 20.000 jaar oud worden geschat – bepalen hoe lang de beroemde grot bewoond moet zijn geweest.

Bezetting
De onderzoekers schatten in dat de Denisovamensen de grot ongeveer 287.000 tot 55.000 jaar geleden bewoonden. Waarschijnlijk deelden de Denisovamensen de grot met de Neanderthalers, die waarschijnlijk tussen 193.000 en 97.000 jaar geleden hun intrede deden.

Fossielen
In een vergelijkbare studie analyseerden de onderzoekers alle fossielen van Denisovamensen die tot op heden bekend zijn. Ook namen de onderzoekers drie nieuwe vondsten uit de grot mee in hun studie. Gebaseerd op het oudste fossiel, denken de onderzoekers dat de Denisovamens 195.000 jaar geleden de grot bewoonde. Het jongst gevonden fossiel dateert tussen de 76.000 en 52.000 jaar geleden. Hiermee lijken de twee studies redelijk met elkaar op één lijn te liggen.

Dankzij de studies krijgen onderzoekers eindelijk meer inzicht in hoe lang de beroemde Denisovagrot bewoond was. “Hoewel er nog steeds enige onzekerheid bestaat over de leeftijden van de overblijfselen, is het algehele beeld nu wel duidelijk,” besluit onderzoeker Robin Dennell.