Wetenschappers vermoedden al langer dat Titan diepe valleien gevuld met methaan bezat, maar nu zijn ze voor het eerst gespot op de noordpool van de maan.

Radarbeelden van ruimtesonde Cassini onthullen dat op de noordpool van Titan – een maan van Saturnus – diepe valleien gevuld met vloeibaar methaan te vinden zijn. Het gaat om acht exemplaren die minder dan een kilometer breed zijn. De wanden van de valleien zijn tot wel 570 meter hoog en zo steil als skihellingen.

Vid Flumina
De acht valleien zijn aftakkingen van Vid Flumina. Dit is een meer dan 400 kilometer lange rivier op Titan. De rivier komt uit in het op één na grootste meer dat de maan rijk is: Ligeia Mare. Net als de rivier zijn de valleien gevuld met vloeibaar methaan, zo stellen onderzoekers.

Hier zie je de noordpool van Titan die rijkelijk bedekt is met meren. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / ASI / USGS.

Hier zie je de noordpool van Titan die rijkelijk bedekt is met meren. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / ASI / USGS.

Uitgekerfd
Onderzoekers spotten de valleien in 2012 voor het eerst, maar konden maar niet achterhalen of er in die valleien ook iets stroomde. Dit nieuwe onderzoek toont met directe waarnemingen aan dat de valleien gevuld zijn met vloeibaar methaan en suggereert dat dat vloeibaar methaan de valleien in het oppervlak van Titan heeft uitgekerfd. Hetzelfde gebeurt ook op onze planeet, alleen dan niet door toedoen van vloeibaar methaan. Op aarde kan vloeibaar water diepe kloven in een landschap uitsnijden (de Nijlrivier is daar een mooi voorbeeld van).

Diep
Onduidelijk is nog hoe diep de laag vloeibare methaan in de valleien precies is. Ook weten de onderzoekers niet precies hoe oud de valleien zijn en hoe ze zijn ontstaan. Een verandering in de waterspiegel of een plotselinge verheffing van het terrein of een combinatie van die twee kan hieraan ten grondslag hebben gelegen.

“De onderzoekers sluiten niet uit dat op het oppervlak van Titan nog veel meer valleien te vinden zijn”

Uniek
Volgens de onderzoekers is Titan het enige hemellichaam in ons zonnestelsel – buiten de aarde om – met een oppervlak dat nog actief en op grote schaal erodeert. “We hebben elders ook wel valleien gezien, zoals Vallis Marineris op Mars,” vertelt onderzoeker Rosaly Lopes. “Maar dit onderzoek toont aan dat sommige valleien op Titan nog steeds gevuld zijn met vloeistoffen die zeer waarschijnlijk nog steeds bezig zijn om de valleien uit te snijden.”

De onderzoekers sluiten niet uit dat op het oppervlak van Titan nog veel meer valleien te vinden zijn. Mogelijk gaat het om exemplaren die te klein zijn om door ruimtesonde Cassini te worden gespot. Toekomstige missies naar Saturnus en zijn manen – met nog betere instrumenten en camera’s aan boord – zouden deze wellicht wel bloot kunnen leggen.