De lucht in de eerste wagon achter de diesellocomotief is viezer dan die nabij een drukke straat in de stad.

Dat hebben Canadese onderzoekers – eigenlijk een beetje per ongeluk – ontdekt. De onderzoekers bestudeerden de lucht langs drukke straten en snelwegen met behulp van sensoren die roetdeeltjes en ultrafijne deeltjes kunnen detecteren. Op een dag liet één van de onderzoekers de detectoren aan staan terwijl hij in de trein zat. Het leverde gegevens op waar de onderzoekers zich zeer over verbaasden. “Stel je voor dat je op een drukke snelweg in een cabrio zit en de hele rit naar je werk achter een heel grote dieselvrachtwagen rijdt,” vertelt onderzoeker Greg Evans. “Die situatie is vergelijkbaar met het (luchtvervuilings-, red.) niveau dat we zagen.”

Meer metingen
Natuurlijk besloten de onderzoekers dit eens verder te bestuderen. Ze namen hun detectoren opnieuw mee in de trein en maakten zo’n 43 ritjes. Ter vergelijking deden ze ook metingen langs drukke wegen in Toronto. De resultaten liegen er niet om.

De resultaten
De lucht in wagons die door een diesellocomotief worden getrokken en zich direct achter die locomotief bevinden, bevatte ongeveer negen keer zoveel roet- en ultrafijne deeltjes als de lucht nabij een drukke straat in de stad. De concentratie roet- en ultrafijne deeltjes was in de middelste wagons die door een diesellocomotief getrokken werden ongeveer drie keer lager dan in de voorste wagon. De gemiddelde concentratie roet- en ultrafijne deeltjes in alle door een diesellocomotief voortgetrokken wagons lag zo’n vijf keer hoger dan in de lucht nabij drukke straten. De lucht in een wagon die door een diesellocomotief geduwd werd, was doorgaans schoner dan de lucht nabij een drukke straat.

Filters
Betere filters in de ventilatiesystemen van wagons kunnen al een wereld van verschil maken, zo tonen de onderzoekers tevens aan. Deze kunnen bijvoorbeeld de concentratie roetdeeltjes in de wagons met zo’n 80 procent terugdringen.

Verschillende onderzoeken suggereren dat roetdeeltjes en ultrafijne deeltjes nadelige gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid. Maar het bewijs is niet eenduidig. Toch adviseert Evans zwangere vrouwen en mensen met hart- of luchtwegproblemen om de voorste wagon achter een diesellocomotief voor de zekerheid te vermijden. Er is echter geen enkele reden om helemaal niet meer met de trein te reizen, zo benadrukt hij. “Als een luchtkwaliteit-onderzoeker wil ik dat de emissies terug worden gedrongen.” En dan is het openbaar vervoer een betere optie dan jouw eigen auto. “Ik wil mensen er zeker niet van weerhouden om met de trein te reizen of ongerust maken, maar dit is wel een punt van aandacht. Het onderschrijft ook hoe belangrijk het is dat de treinen elektrisch gaan rijden.” In Nederland rijden al heel wat elektrische treinen rond. En sinds 1 januari 2017 rijden alle elektrische treinen van de NS op groene stroom. Dat is een wereldprimeur. Volgens het bedrijf worden op dit moment dagelijks 600.000 mensen op windstroom vervoerd.