Het verval van de dinosaurussen werd tientallen miljoenen jaren voor een meteoriet op aarde insloeg, al ingezet, zo suggereert nieuw onderzoek.

Paleontologen trekken die conclusie op basis van een geavanceerde statistische analyse in combinatie met informatie die fossiele resten van dinosaurussen ons bieden. Uit de analyse blijkt dat dinosaurussoorten zo’n vijftig miljoen jaar voor de meteoriet op aarde insloeg al sneller uitstierven dan er nieuwe soorten bij kwamen. “We hadden dit resultaat niet verwacht,” erkent onderzoeker Manabu Sakomoto.

De gevolgen van de inslag
Aangenomen wordt dat tijdens de inslag die 66 miljoen jaar geleden plaatsvond miljoenen tonnen stof de atmosfeer in werden geslingerd. Dat stof hield het zonlicht tegen, waardoor de aarde afkoelde en planten stierven. Dat betekende dat planteneters moeilijker aan voedsel konden komen en ook vleeseters – die planteneters aten – in de problemen kwamen.

Laatste nagel aan de doodskist
Jarenlang stelden paleontologen dat het tijdperk der dino’s ten einde kwam doordat een meteoriet of planetoïde 66 miljoen jaar geleden op aarde insloeg. En nog steeds kan die inslag gezien worden als de reden dat de dinosaurus definitief verdween. “Hoewel een plotselinge catastrofe de laatste nagel aan de doodskist (van de dino’s, red.) kan zijn geweest, was er reeds iets anders wat voorkwam dat onder de dinosaurussen net zo snel nieuwe soorten ontstonden als oude soorten uitstierven,” stelt Sakomoto. “Al het bewijs laat zien dat de dinosaurussen die de ecosystemen op het land al 150 miljoen jaar domineerden, op de één of andere manier niet langer in staat waren om snel genoeg nieuwe soorten te vormen,” stelt onderzoeker Mike Benton. “Dat droeg waarschijnlijk bij aan het feit dat ze niet in staat waren om te herstellen van de inslag.”

T. rex
De analyse van de paleontologen laat zien dat lang voor de inslag het aantal soorten binnen alle groepen dinosaurussen terugliep. Maar de snelheid waarmee dat ging, verschilde wel van groep tot groep. Zo ging het uitsterven van soorten binnen de groep Sauropoda – de gigantische plantenetende dinosaurussen met de lange nekken – heel snel. En bij de theropode dinosaurussen – waartoe onder meer T. rex behoort – was sprake van een veel langzamer verval.

Vulkanische activiteit?
Maar waarom raakten de dinosaurussen miljoenen jaren voor de inslag al in verval? De onderzoekers noemen verschillende mogelijkheden, waaronder het opbreken van continenten en langdurige vulkanische activiteit.

Tegelijkertijd wijzen de wetenschappers erop dat ook hier geldt: de één zijn dood is de ander zijn brood. Lang werd gedacht dat zoogdieren na de inslag en het uitsterven van de dinosaurussen hun dominante rol op aarde opeisten, maar nu blijkt dus dat de dino’s het al veel langer moeilijk hadden. Het is dan ook aannemelijk dat de zoogdieren lang voor de inslag al de grondslag legden voor de dominante rol die ze na het definitieve uitsterven van de dino’s op aarde zouden gaan spelen.