De 55.000 jaar oude schedel van Manot.

De 55.000 jaar oude schedel van Manot.

Ooit kwamen Neanderthalers en moderne mensen elkaar voor het eerst tegen. Was het liefde op het eerste gezicht? Misschien wel. Wetenschappers hebben in Israel een schedel van een homo sapiens gevonden. Deze persoon – met de naam ‘Manot’ – leefde 55.000 jaar geleden tussen de Neanderthalers.

“Deze vondst bewijst dat de moderne mens in hetzelfde gebied leefde als Neanderthalers”, vertelt Israel Hershkovitz van de Tel Aviv universiteit aan Discovery News. “Een analyse van de schedel wijst uit dat Manot een moderne mens was. Toch zien we ook verschillende afwijkingen, zoals de opvallend kleine hersenen, waardoor Manot mogelijk een hybride was.” Dit betekent dat Manot misschien wel het ‘liefdeskind’ was van een Neanderthaler en de moderne mens. Hoewel dit door onderzoekers wordt gesuggereerd, staat dit niet zwart op wit in het paper, omdat er nog onvoldoende bewijzen zijn die aantonen dat Manot een hybride was.

De Manotgrot werd in 2008 ontdekt in het noorden van Israel.

De Manotgrot werd in 2008 ontdekt in het noorden van Israel.

Manot is gevonden in de Manotgrot. In de omgeving van deze grot leefden 50.000 tot 60.000 jaar geleden grote groepen Neanderthalers. “Waarschijnlijk kwamen moderne mensen en Neanderthalers elkaar tegen in de zoektocht naar voedsel”, vertelt paleontoloog Bruce Latimer van de Cave Western Reserve universiteit.

Haat en nijd? Waarschijnlijk niet.
Moderne mensen en Neanderthalers leefden lange tijd samen. Ze waren zeker 2600 jaar lang buren van elkaar. Het is daarom niet aannemelijk dat moderne mensen verantwoordelijk waren voor de ondergang van de Neanderthaler. Er was genoeg tijd voor interactie, zoals geslachtsgemeenschap. Mogelijk stierven Neanderthalers uit omdat ze in steeds kleinere groepjes in verschillende delen van Europa leefden. “Natuurlijk zijn de Neanderthalers nog niet helemaal uitgestorven, want sommige van hun genen leven in de meesten van ons voort”, vertelt onderzoeker Thomas Higham.

De schedel van Manot is ongeveer tienduizend jaar ouder dan de eerst gevonden moderne mens in Europa. De vermenging van DNA vond mogelijk 50.000 jaar geleden tussen 60.000 jaar geleden plaats. Het percentage Neanderthaler-DNA is de afgelopen 45.000 jaar namelijk nauwelijks veranderd. Wetenschappers concluderen dat de vermenging van DNA zeker 7.000 tot 13.000 jaar voor de oudste vondst buiten Afrika of het Midden-Oosten plaatsvond. Als Manot een hybride was, dan blijken huidige theorieën te kloppen.

De vondst is daarnaast een sterk bewijs dat de moderne mens via het huidige Israel van Afrika naar Europa migreerde. Aangezien één tot vier procent van de genen van de gemiddelde Europeaan uit Neanderthaler-DNA bestaat, is de kans zeer groot dat de vermenging plaatsvond in Israel of in één van de buurlanden.

“Antropologen zijn al decennia op zoek naar deze schedel”, concludeert Gerhard Weber van de universiteit van Wenen. “Dit puzzelstukje past perfect in de tijdlijn van de menselijke geschiedenis.”