stadia

Astronomen hebben een bijzonder hemellichaam ontdekt. Het hemellichaam is nu extreem koud (tussen de 100 en 150 graden Celsius, oftewel zo warm als een planeet), maar was in zijn jeugd mogelijk zo heet als een ster.

Het hemellichaam heeft de naam WISE J0304-2705 gekregen en heeft een temperatuur die tussen de 100 en 150 graden Celsius zit. Hoewel de temperatuur van dit hemelobject vrij dicht bij de temperatuur van de aarde in de buurt komt, is het waarschijnlijk geen rotsachtige planeet. Het lijkt eerder een gigantische bal gas te zijn. De massa van het hemellichaam is vergelijkbaar met twintig tot dertig keer de massa van Jupiter.

Y-dwerg
WISE J0304-2705 behoort tot de Y-dwergen: ultrakoele bruine dwergen. In het verleden zijn al zo’n twintig van deze extreem koude bruine dwergen ontdekt, maar WISE J0304-2705 springt daar met kop en schouders bovenuit. Toen de onderzoekers het licht dat deze bruine dwerg uitzendt, bestudeerden ontdekten ze namelijk dat deze een opvallende samenstelling had. “Onze metingen suggereren dat deze Y-dwerg qua samenstelling en/of leeftijdskenmerken doet denken aan de oudste leden van ons sterrenstelsel,” vertelt onderzoeker David Pinfield. Dat zou kunnen betekenen dat deze bruine dwerg al heel wat extreme temperaturen gekend heeft. “Hoewel dit exotische object startte met een temperatuur van duizenden graden is het nu amper warm genoeg om een kop thee te koken.”

Van superheet naar koud
Als WISE J0304-2705 inderdaad een heel oud object is, zou dat betekenen dat het gedurende de eerste twintig miljoen jaar van zijn leven met temperaturen van ongeveer 2800 graden Celsius te maken had. Ter vergelijking: die temperaturen komen aardig overeen met die van rode dwergen, zoals Proxima Centauri (de ster die het dichtst bij onze zon in de buurt staat). Na 100 miljoen jaar zou de ster zijn afgekoeld naar zo’n 1500 graden Celsius. Toen de bruine dwerg ongeveer één miljard jaar oud was, tikte de thermometer nog amper 1000 graden Celsius aan. En zo bleef de temperatuur zakken en komen we vandaag de dag bij de 100 tot 150 graden Celsius uit.

Dat WISE J0304-2705 zo sterk afkoelde, is goed te verklaren. Het binnenste van de ster was nooit warm genoeg voor waterstoffusie – het proces dat onze zon al miljarden jaren op rij warm houdt. Zonder die energiebron kon de ster alleen maar afkoelen.