Embryo’s van de Afrikaanse killivis groeien in twee weken tijd uit tot seksueel volwassen vissen.

Je hoort het ouders regelmatig zeggen: “Ze worden zo snel groot!”. Maar wij mensen hebben nog geen klagen, zo blijkt wel als we er een nieuw paper in het blad Current Biology op naslaan. De jeugd van onze kinderen duurt in vergelijking met die van de Afrikaanse killivis namelijk een eeuwigheid.

Snel leven
Dat de Afrikaanse killivissen heel snel volwassen moeten worden, is al een tijdje bekend. De visjes leven in regenwaterpoeltjes op de Afrikaanse savanne. Vrouwtjes begraven hun embryo’s in het sediment. Wanneer het poeltje droogvalt, is er geen man overboord; de embryo’s gaan in diapauze en wachten rustig af tot het gaat regenen en het poeltje zich weer vult. Soms duurt dat een jaar of zelfs twee. Wanneer het poeltje dan volloopt, moeten de embryo’s snel handelen, want ze moeten zich voortplanten voor de poel weer droogvalt. Experimenten in het lab onthullen dat de embryo’s zodra ze aan water worden blootgesteld in drie tot vier weken uitgroeien tot seksueel volwassen vissen. Dat is al heel indrukwekkend. Maar nu blijkt dat de visjes in het wild nóg sneller volwassen worden.

Record
Onderzoekers bestudeerden de vissen in acht verschillende poeltjes in het zuiden van Mozambique. Ze ontdekten dat de embryo’s binnen drie dagen nadat de poeltjes met regenwater gevuld waren, uit de diapauze kwamen zetten. En binnen 14 tot 15 dagen waren de vissen in staat om zich voort te planten. Het is – voor zover de onderzoekers weten – een record. Geen enkel ander gewerveld dier zou zo snel seksueel volwassen worden als de Afrikaanse killivis.

“We vermoedden al dat sommige populaties van deze soort onder specifieke omstandigheden heel snel konden groeien en rijpen,” aldus onderzoeker Martin Reichard. “Maar wij ontdekten dat deze snelle rijping eerder regel dan uitzondering is.” Verder wijst het onderzoek uit dat de levensduur van deze visjes zeer flexibel is. Waar de visjes in het lab – onder ideale omstandigheden – in drie tot vier weken volwassen werden, doen ze dat in het wild veel sneller. Daarnaast zijn er ook experimenten bekend waarin de visjes er wel tien weken – dus vijf keer langer dan in het wild! – over deden om volwassen te worden. Het onderzoek herinnert ons eraan hoe weinig we eigenlijk weten over de grote diversiteit aan levenscycli onder wilde dieren, aldus Reichard.