En hij werkt intensief samen met die vrienden.

Het is op zich niet heel ongebruikelijk dat vogels van verschillende soorten met elkaar samenwerken. Zo bouwen sommige vogels hun nesten nabij die van grotere, agressievere soorten om roofdieren op afstand te houden. En weer andere vogels gaan met vogels van andere soorten op jacht of verdedigen samen hun gedeelde territorium. In de meeste gevallen zijn het echter geen specifieke individuen die met elkaar samenwerken; elke willekeurige vogel van de andere soort is een geschikte partner. Het maakt de nieuwste ontdekking van Amerikaanse biologen extra bijzonder. Zij hebben namelijk een vogeltje ontdekt dat vriendschappen sluit met individuele vogels die tot een andere soort behoren. En met die ‘vriend’ gaan ze op jacht en verdedigen ze het leefgebied dat ze met die vriend delen.

Zangvogels
Het onderzoek draait om twee zangvogels – het bont elfje en het prachtelfje – die in Australië voorkomen. Beide soorten eten insecten, leven in grote familiegroepen en broeden in dezelfde tijd van het jaar. Daarnaast migreren de vogels niet: ze leven dus hun leven lang in hetzelfde gebied. Wanneer het territorium van een bont elfje en prachtelfje overlapt, gaan de vogeltjes de interactie met elkaar aan. Ze gaan samen op jacht, samen op reis en lijken zich ervan bewust te zijn wat de andere soort aan het doen is. Ook helpen ze elkaar bij het verdedigen van het territorium. Daarbij beschermt het prachtelfje het territorium tegen zowel prachtelfjes als bont elfjes. Het bont elfje doet hetzelfde: het wijst onbekende prachtelfjes en bont elfjes de deur.

Positieve relaties
“Prachtelfjes en bont elfjes lijken zo sterk op elkaar als het gaat om hun voorkeuren voor leefgebied en gedrag dat we zouden verwachten dat ze zich zouden gedragen als concurrenten,” vertelt onderzoeker Christina Masco. “Maar in plaats daarvan ontdekten we stabiele, positieve relaties tussen individuen van beide soorten.”

WIST JE DAT…

Herkenning
Experimenten wijzen uit dat prachtelfjes de liedjes van bont elfjes waarmee ze een vriendschap hebben gesloten, herkennen. En ook bont elfjes herkennen de geluiden van hun tot een andere soort behorende vriend. De onderzoekers leiden dat af uit het feit dat beide soorten niet of nauwelijks reageren op kreten van vrienden, maar wel in actie komen en defensief gedrag vertonen wanneer ze vogels horen die ze niet kennen of geen vriendschap mee hebben gesloten.

Nuttig
Beide soorten zijn overigens gebaat bij de vriendschap. Door samen te werken, kunnen ze hun nesten beter beschermen tegen roofdieren en hun territorium beter verdedigen tegen rivalen. Daarnaast blijkt het gedrag van de bont elfjes te veranderen wanneer ze een vriendschap sluiten met een prachtelfje: ze besteden meer tijd aan de jacht, zijn minder waakzaam en succesvoller in het grootbrengen van hun jongen.

De onderzoekers verwachten dat er in de toekomst nog wel meer vogels worden gevonden die op individueel niveau samenwerken met niet-soortgenoten. “Hoewel onze ontdekking dat individuen van verschillende soorten elkaar herkennen, onverwachts was, is het waarschijnlijk dat iets soortgelijks gebeurt wanneer vogelsoorten die niet migreren in overlappende leefgebieden wonen,” stelt onderzoeker Stephen Pruett-Jones. “Herkenning maakt sociaal gedrag binnen een soort mogelijk en het is logisch dat het ook verbindingen mogelijk maakt tussen soorten.”