En dat is iets om rekening mee te houden, zeker nu spookbossen – door toedoen van klimaatverandering – rap groter worden.

Tot die conclusie komen onderzoekers in het blad Biogeochemistry. Ze baseren zich op onderzoek in Amerikaanse ‘spookbossen’ waarin bomen in rap tempo afsterven, maar wel (deels) fier overeind blijven staan. De onderzoekers vergeleken de uitstoot van deze dode bomen met die van de onderliggende aarde en ontdekten zo dat de bomen – hoewel ze niet zoveel broeikasgassen uitstoten als de omringende grond – toch een flinke bijdrage leveren aan de emissie van spookbossen.

Het onderzoek
De wetenschappers togen naar vijf ‘spookbossen’ gelegen op het Albemarle-Pamlico-schiereiland in North Carolina. “De sterfte die we zien in bossen langs de kust is het resultaat van een combinatie van verstoringen,” vertelt onderzoeker Melinda Martinez aan Scientias.nl. “Waaronder overstromingen en verzilting. Op het schiereiland waar wij onderzoek hebben gedaan zijn er ook veel kanalen en geulen gegraven, bedoeld om akkerland van water te voorzien, maar via dezelfde kanalen kan brak water veel dieper landinwaarts reizen en daardoor komt de bebossing in de draslanden – die slecht bestand is tegen zout water – onder druk te staan.”

De onderzoekers gingen na hoeveel koolstofdioxide, methaan en stikstofoxide de dode bomen uitstootten. En vervolgens vergeleken ze die uitstoot met die van de omringende grond. “Draslanden zijn de grootste natuurlijke producenten van methaan,” vertelt Martinez. Hoewel de dode bomen niet zoveel uitstoten als de omringende grond, verhogen ze de uitstoot van het complete ecosysteem toch al snel met zo’n 25 procent.

Belangrijk
Daarmee dragen de dode bomen significant bij aan de uitstoot van spookbossen. Een belangrijke ontdekking, zo stelt Martinez. “Het is belangrijk, omdat we verwachten dat spookbossen – die dus ontstaan wanneer bossen plaatsmaken voor drasland – naarmate het klimaat verder verandert, in aantal zullen toenemen.” Tot op heden is de uitstoot van die dode bomen grotendeels buiten beschouwing gebleven. En dat moet veranderen, zo bepleiten de onderzoekers in hun studie. “Dode bomen in spookbossen zouden moeten worden opgenomen in regionale broeikasgasbudgetten. Er is veel onzekerheid over de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen en dit moet je eigenlijk zien als één van de missende puzzelstukjes.”

Rietjes
De broeikasgassen die de dode bomen uitstoten, zijn eigenlijk afkomstig uit twee bronnen. “Er is een kleine hoeveelheid broeikasgassen die uit de boom zelf komt, omdat deze vergaat,” zo legt Martinez uit. Maar het leeuwendeel van de broeikasgassen die de dode bomen in de atmosfeer brengen, komen uit de grond. Die broeikasgassen reizen (langzaam) via het indrukwekkende netwerk dat de boom eerder gebruikte om water op te nemen naar boven. “Ze doen dienst als rietjes,” vertelt onderzoeker Marcelo Ardón. “Maar het zijn wel rietjes met filters; terwijl de gassen door de dode bomen reizen, worden ze aangepast.” “We hebben aanwijzingen gevonden dat methaan (in de boomstronken, red.) weer omgezet kan worden naar CO2,” voegt Martinez toe.

Zuidkust van de VS
Hoewel het onderzoek zich beperkt tot enkele spookbossen in North Carolina, heeft het ook implicaties voor tal van andere spookbossen, zo benadrukt Martinez. “Spookbossen, oftewel beboste draslanden die veranderen in moerassen, kun je over de gehele zuidelijke kustlijn van de VS – van Louisiana tot Maryland – vinden.”

En dit onderzoek kan ertoe leiden dat onze kijk op deze bossen op termijn ingrijpend verandert. “Het is belangrijk om de rol die dode bomen spelen, te begrijpen, omdat het kan betekenen dat deze draslanden waarvan we nu denken dat ze koolstof opslaan, wel eens bronnen van koolstof kunnen zijn. En dat is met name belangrijk als je bedenkt dat spookbossen naarmate het klimaat verandert steeds groter worden.”