We zijn slechts drie minuten verwijderd van een kernoorlog of totale vernietiging door andere oorzaken. Dat stellen wetenschappers nu ze de symbolische doemdagklok maar liefst twee minuten vooruit hebben gezet.

Elk jaar komt het Bulletin of the Atomic Scientists – sinds 1947 – met de Doemdagklok op de proppen. De klok geeft aan hoe ver we verwijderd zijn van middernacht – dat in deze context symbool staat voor een kernoorlog of totale vernietiging door andere oorzaken. Op dit moment is het drie minuten voor twaalf. En daarmee is de klok in één jaar tijd maar liefst twee minuten vooruitgezet: in 2014 was het nog vijf voor middernacht.

Oorzaken
Waarom hebben de wetenschappers de wijzers van de doemdagklok vooruitgeschoven? Ze hebben daar verschillende redenen voor. Zo wijzen ze erop dat diverse landen nog steeds een buitenproportioneel nucleair wapenarsenaal hebben, diverse landen hun nucleaire wapenarsenaal aan het moderniseren zijn, klimaatverandering nog altijd niet onder bedwang is en wereldleiders er niet in slagen om snel of krachtig genoeg te reageren op de zaken die burges bedreigen. “Ondanks bescheiden positieve ontwikkelingen op het gebied van klimaatverandering zijn de huidige inspanningen onafdoende om een catastrofale opwarming van de aarde te voorkomen,” zo schrijven de onderzoekers. “Ondertussen zijn de Verenigde Staten en Rusland begonnen met het moderniseren van hun nucleaire triade (bestaande uit strategische bommenwerpers, langeafstandsraketten en ballistische raketten die vanaf een onderzeeër kunnen worden afgevuurd, red.) en daarmee ondermijnen ze de bestaande afspraken over nucleaire wapens.”

Twee minuten voor twaalf
De laatste keer dat de klok op drie minuten voor twaalf werd gezet, was in 1984, toen Rusland en de VS niet langer met elkaar communiceerden. Slechts één keer waren we dichter bij middernacht: in 1953 zetten de onderzoekers de doemdagklok op twee minuten voor twaalf. Belangrijkste reden was de beslissing van de VS en Rusland om een waterstofbom te bouwen.

In de jaren voorafgaand aan de millenniumwisseling waren de onderzoekers best optimistisch gestemd. In 1991 was het zeventien minuten voor twaalf en waren we het verst van de ondergang verwijderd. In de jaren die volgden, kropen we dichter naar middernacht toe. En in 2015 bereiken we dus een nieuw dieptepunt. Het is drie voor twaalf. “Omdat internationale leiders erin falen om hun belangrijkste taak te vervullen: de gezondheid en vitaliteit van de menselijke beschaving verbeteren en handhaven.” In die woorden rust tegelijkertijd een geruststellende gedachte. Ze suggereren namelijk dat het nog niet te laat is om in actie te komen en de wijzers van de doemdagklok terug te dwingen.