Het bewijst dat deze mensachtige – die op twee benen liep – ook nog enige tijd in bomen doorbracht. Maar daar wellicht niet meer zo handig in was…

De resten van ‘Lucy’ (Australopithecus afarensis) werden in 1974 in Ethiopië teruggevonden. Lucy leefde zo’n 3,18 miljoen jaar geleden en is één van de oudste, meest complete skeletten van een volwassen rechtop lopende voorouder van de mens.

Prangende vraag
Talloze onderzoekers hebben Lucy bestudeerd en daarbij bleef toch altijd één prangende vraag onbeantwoord: leefde Lucy – die dus op twee benen liep – alleen op de grond? Of klom ze ook wel eens in een boom? Wetenschappers bestudeerden de anatomie van Lucy tot in de kleinste details om een antwoord te vinden op die vraag, maar kwamen er niet uit. Tot nu. Wetenschappers denken namelijk eindelijk te weten waaraan Lucy stierf en die doodsoorzaak maakt mogelijk ook direct een einde aan dat felle debat over het leefgebied van Lucy. Want wat blijkt? Er zijn sterke aanwijzingen dat Lucy stierf aan verwondingen die ze opliep toen ze uit een boom viel.

Onderzoeker John Kappelman met 3D-geprinte reconstructies van de resten van Lucy. Afbeelding: Marsha Miller / UT Austin.

Onderzoeker John Kappelman met 3D-geprinte reconstructies van de resten van Lucy. Afbeelding: Marsha Miller / UT Austin.

CT-scans
Onderzoekers trekken die conclusie nadat ze de resten van Lucy aan een CT-scan onderwierpen. Uit de scans bleek dat het eind van haar rechter opperarmbeen op een bijzondere manier gebroken was. Die breuk kan alleen ontstaan zijn doordat Lucy van een grote hoogte viel en haar arm uitstak om haar val te breken.

Nog meer beschadigingen
Vergelijkbare, maar minder ernstige breuken troffen de onderzoekers aan in de rechterschouder en de rechterenkel. Ook de linkerknie en het bekken van Lucy zijn beschadigd. Tevens is haar eerste rib gebroken. En al die beschadigingen onderschrijven een scenario waarin Lucy van grote hoogte naar beneden is komen zeilen. Omdat er geen bewijs is dat de breuken geheeld zijn, stellen de onderzoekers dat Lucy kort nadat ze de verwondingen opliep, is overleden.

Twaalf meter
Maar hoe hoog moet Lucy dan wel niet geklommen zijn om zoveel breuken op te lopen? Ook dat zochten de onderzoekers uit. Waarschijnlijk viel ze van een hoogte van zo’n 12 meter en klapte ze met een snelheid groter dan 56 kilometer per uur op de grond. Maar wat deed ze überhaupt in een boom? Mogelijk ging ze in bomen op zoek naar voedsel en vond ze ’s nachts in diezelfde bomen een veilige rustplek.

“Lucy was niet langer simpelweg een doos met botten, maar werd een echt individu: een klein, gebroken lichaam dat hulpeloos aan de voet van een boom ligt”

Onhandig
Het onderzoek suggereert dat Lucy zowel op de grond als in bomen leefde. Maar een leven op twee benen vereiste een aantal anatomische aanpassingen die wellicht weer wat onhandig waren tijdens haar klimpartijen. Het is dan ook niet ondenkbaar dat Lucy’s soort regelmatig uit bomen viel.

Het onderzoek heeft ook de wetenschappers die Lucy’s resten bestudeerden, geraakt, zo vertelt John Kappelman. “Lucy was niet langer simpelweg een doos met botten, maar werd een echt individu: een klein, gebroken lichaam dat hulpeloos aan de voet van een boom ligt.”