En gaat eenmaal uitgepoept gewoon weer verder met zijn leven.

Je zou denken dat als je door een roofdier gevangen bent, het einde verhaal is. Maar niet voor een bijzondere waterkever. Onderzoekers hebben in een nieuwe studie ontdekt dat als de kever door een kikker is ingeslikt, hij er gewoon weer aan de onderkant uitkomt. Levend.

Prooi
Als prooidier heb je het niet altijd makkelijk. Als een roofdier het eenmaal op je gemunt heeft, kun je vaak maar één ding doen: ontwijken. Maar vaak loopt dit niet goed af. Sommige prooidieren hebben hier echter iets slims op gevonden. Ze kunnen ontsnappen na een succesvolle aanval.


Tandeloos
Veel kikkers hebben geen tanden en kunnen hun prooi niet doden voordat ze deze inslikken. Het spijsverteringssysteem van kikkers speelt daarom een heel belangrijke rol bij het doden van prooien. Als prooi moet je dus wel van goeden huize komen wil je bestand zijn tegen dit sterke verteringssysteem. Maar er bestaan insecten die een tocht door het lichaam van een kikker weten te overleven. In de nieuwe studie verzamelden de onderzoekers verschillende soorten insecten en voerden deze aan kikkers. Vervolgens zat er niets anders op dan te wachten totdat het insect – levend of niet – weer werd uitgepoept.

Kever
De waterkever Regimbartia attenuata en de kikkersoort Pelophylax nigromaculatus worden vaak zij aan zij gevonden in Japanse rijstvelden. De kever staat dan ook vaak op het menu van de kikker. In een experiment hielpen de onderzoekers de kikker een handje. Ze voerden hem de betreffende waterkever, die hem in één keer doorslikte. Einde verhaal zou je zeggen. Maar niets is minder waar. 93,3 procent van de ingeslikte kevers werd namelijk binnen zes uur weer uitgescheiden. En verrassend genoeg waren alle uitgepoepte kevers levend en actief en gingen gewoon weer verder met hun leven.


Bekijk in dit filmpje hoe een kever door een kikker wordt verorberd, maar een paar uur later gewoon weer uit de anus kruipt.


Spijsvertering
Deze bevindingen duiden erop dat een opgegeten kever zich zelfstandig via het spijsverteringsstelsel naar de achteruitgang beweegt. Vervolgens moet de kever wel even wachten op de medewerking van de kikker. De kikker houdt namelijk de inwendige sluitspier van de anus aangespannen als hij niet aan het poepen is. De kleine kevers kunnen zich dus niet door het poepgat wurmen zonder dat de kikker de sluitspier ontspant. Om dit te bevorderen, kan de waterkever wel de darm van de kikker stimuleren. Op die manier zet de kever de kikker aan om zijn behoefte te doen, waarna de kever rustig door een geopende anus weer naar buiten wandelt.

Trucje
De resultaten tonen aan dat R. attenuata een slim trucje heeft bedacht om een onfortuinlijke aanval van een kikker te overleven. De betreffende waterkever weet trouwens niet alleen raad met het spijsverteringsstelsel van de kikkersoort Pelophylax nigromaculatus. De kever overleefde ook een reisje door het lichaam van vier andere kikkersoorten: Pelophylax porosus, Glandirana rugosa, Fejervarya kawamurai en Hyla japonica.

Succespercentages van de ontsnapping van Regimbartia attenuata uit vijf kikkersoorten. Afbeelding: Kobe University

De bevindingen uit de studie zijn best bijzonder. Want het is voor het eerst dat onderzoekers een succesvolle ontsnapping van een insect door de anus van een roofdier in beeld brengen. Overigens is de waterkever niet het enige dier dat bij deze merkwaardige ontsnappingspoging zweert. De vogel Zosterops japonicus verorbert bijvoorbeeld kleine slakjes. En ook veel van deze slakjes glijden er gewoon weer levend aan de onderkant uit. Onderzoek wees uit dat vijftien procent van deze slakjes heelhuids in de maag van de vogels belanden, de reis door het spijsverteringskanaal overleven en levend en wel tussen de uitwerpselen van de vogels opduiken.