Brazilië, de op vier na grootste bananenproducent ter wereld, moet het wellicht afleggen tegen klimaatverandering.

De opwarming van de aarde heeft de bananenopbrengst de laatste zestig jaar een enorme boost gegeven. Maar die trend zou weleens volledig kunnen keren. In een nieuwe studie stellen onderzoekers dat het toekomstige klimaat ervoor kan zorgen dat de bananenopbrengst in landen zoals Brazilië en Colombia hard terug zal lopen.

Bananen
Bananen zijn misschien wel het populairste fruit ter wereld. Vooral in Nieuw-Zeeland houden ze er behoorlijk van. Uit statistieken blijkt bijvoorbeeld dat elke Nieuw-Zeelander per jaar zo’n 18 kilo bananen eet. Deze bananen worden veelal geïmporteerd uit één van de vijf grootste bananenproducerende landen ter wereld: India, China, Filipijnen, Ecuador en Brazilië. Deze landen zijn goed voor circa 40 procent van de wereldwijde bananenproductie. Maar ook Colombia kan – samen met andere Latijns-Amerikaanse landen zoals Panama, Honduras en Guatemala – tot een belangrijk bananen exporterend land gerekend worden.


Klimaatverandering
De afgelopen tientallen jaren ging het de bananenteelt voor de wind. Sterker nog, sinds de jaren zestig groeide de bananenopbrengst aanzienlijk. Dat komt omdat bananen goed groeien in een warm klimaat. Maar hoe zal zich dit verder in de toekomst voltrekken, als klimaatverandering doorzet? Volgens de onderzoekers uit de studie is het erg belangrijk om daar een antwoord op te vinden, aangezien de banaan een belangrijke rol speelt in de wereldhandel en voedselzekerheid.

Wist je dat…

ook in Nederland bananen geteeld zijn? De oogst is het resultaat van een behoorlijk ambitieus en uniek experiment. Wageningse onderzoekers kijken momenteel namelijk of het mogelijk is om bananen in een kunstmatige bodem in kassen te laten groeien. En jawel, zo laten de prachtige trossen zien, dat kan!

Toename
In de studie besloten de onderzoekers zich te richten op de gewone dessertbanaan. Ze analyseerden de opbrengst in 27 landen – die samen goed zijn voor 86 procent van de teelt – en bestudeerden bovendien de jaarlijkse temperatuur en neerslag. En ze kwamen tot een interessante conclusie. De temperatuurstijging heeft er in de laatste zestig jaar voor gezorgd dat de bananenopbrengst in de onderzochte landen fors toenam met een gemiddelde van 1,37 ton per hectare.

Toekomst
Maar dat gaat nu veranderen, zo waarschuwen de onderzoekers. Tegen 2050 zullen de meeste positieve effecten van klimaatverandering op de teelt wel zijn uitgewerkt. Gebaseerd op de hoeveelheid regenval en temperatuurverandering in ons toekomstige klimaat (gebaseerd op klimaatmodellen), stellen de auteurs in hun paper dat de bananenopbrengst voornamelijk in zeker tien landen – waaronder Brazilië, Colombia, India, Costa Rica, Guatemala, Panama en de Filippijnen – flink zal teruglopen. Maar gelukkig is er ook goed nieuws. “De temperatuurveranderingen zullen de bananenteelt in Afrika, Ecuador en Honduras juist goed doen,” schrijven de auteurs.

Klimaatverandering is niet de enige bedreiging voor de bananenteelt. Ook de Panamaziekte die veroorzaakt wordt door de Fusarium-schimmel wordt alom gevreesd. “Het is een enorm probleem,” vertelde James Dale, die onderzoek doet naar de schimmel, eerder. “De schimmel heeft Cavendish-plantages in vele delen van de wereld aangetast. Het is een heel grote bedreiging voor de commerciële bananenproductie wereldwijd.” Nadat de ziekte eerder in Azië, Australië en Oost-Afrika om zich heen greep, is deze onlangs ook in Latijns-Amerika opgedoken. Het betekent dat plaatselijke bananentelers in Brazilië en Colombia er nog een behoorlijke kluif aan krijgen om hun plantages staande te houden.