Het klinkt als een B-film, maar het is wetenschap: onderzoekers hebben ontdekt dat een Boeddhistisch beeldje dat de Nazi’s naar verluidt in 1938 tijdens een expeditie gevonden zouden hebben, gemaakt is van een meteoriet. Het beeldje – bijna tien kilo zwaar – is wellicht zo’n 1000 jaar oud en zou mede door het unieke materiaal waar het van gemaakt is, wel eens van onschatbare waarde kunnen zijn.

Het verhaal gaat dat een Nazi-expeditie onder leiding van Ernst Schäfer het beeldje in 1938 in Tibet aantrof. De Duitsers zouden besloten hebben het beeldje – dat de Boeddhistische god Vaisravana laat zien – mee naar Duitsland te nemen: een beslissing die wellicht te maken had met het feit dat de afgebeelde persoon op zijn buik een naar links wijzende swastika (een symbool dat sterk lijkt op het hakenkruis) heeft staan. In Duitsland ging het beeldje op in de collectie van een verzamelaar en pas iets meer dan zeventig jaar nadat het naar verluidt gevonden werd, konden onderzoekers er de hand op leggen. Het beeldje werd in 2009 namelijk geveild.

Het beeldje dat de onderzoekers onder de loep namen. Op de buik is duidelijk een swastika te zien. Foto: Dr. Elmar Buchner.

Nikkel
Een onderzoeksteam onder leiding van Elmar Buchner van de universiteit van Stuttgart nam het beeldje eens goed onder de loep. Al snel moesten de onderzoekers concluderen dat het nog bijzonderder is dan gedacht. Het is namelijk gemaakt van een meteoriet die bijzonder veel nikkel bevat.

Chinga-meteoriet
De onderzoekers denken zelfs te weten welke meteoriet precies gebruikt is om dit beeldje te vervaardigen. Het zou gaan om een fragment van de Chinga-meteoriet, zo meldt het blad Meteoritics & Planetary Science. “Die stortte zo’n 15.000 jaar geleden in het grensgebied tussen Mongolië en Siberië neer,” vertelt Buchner. Officieel werden de eerste resten van deze meteoriet pas in 1913 teruggevonden, maar het is aannemelijk dat mensen veel eerder al fragmenten van de meteoriet ontdekten. Dat daar vervolgens beeldjes van goden van gemaakt werden, is niet zo vergezocht. Meteorieten worden vanwege hun afkomst vaak in verband gebracht met het goddelijke.

Bijzonder
Ondanks dat het dus niet ongewoon is dat delen van meteorieten in verband worden gebracht met een godsdienst, is dit beeldje toch heel bijzonder. “Het beeldje is de enige bekende afbeelding van een menselijk figuur dat in een meteoriet is gekerfd.” Aangezien dit beeldje dus uniek is, kunnen onderzoekers het ook niet vergelijken met andere beeldjes. En dat maakt het lastig om te schatten hoeveel het beeldje nu precies waard is. Op basis van de grondstof alleen zou het al zo’n 15.000 euro waard moeten zijn.

Het onderzoek van de wetenschappers richt zich sterk op de samenstelling van het beeldje. Over het bizarre verhaal dat erachter schuil zou gaan: Nazi’s die het uit Tibet haalden en naar Duitsland brachten, laten ze zich bewust niet uit. Over de oorsprong en leeftijd van het beeldje zijn experts het namelijk niet eens. Sommigen schatten dat het beeldje duizend jaar oud is (in dat geval zou het zeker van onschatbare waarde zijn). Anderen vermoeden dat het beeldje pas tussen 1910 en 1970 vervaardigd werd.