driejarige

Een nieuw onderzoek verklaart waarom driejarigen zulke goede helpers zijn. Wanneer u ze om een gereedschap vraagt, durven ze die vraag te negeren, hun eigen inzicht te volgen en u iets te geven waar u – als u uw doel wilt bereiken – veel meer aan zult hebben.

De onderzoekers trekken die conclusie op basis van verschillende experimenten. In een eerste experiment vroeg een volwassene een driejarige om hulp bij een simpele taak. Bijvoorbeeld: een brief schrijven of bellen. De volwassene vroeg de kleuter om hulp door te vragen of deze een benodigd gereedschap (pen of telefoon) aan wilde geven. Maar soms ‘vergisten’ de volwassenen zich en vroegen ze kleuters om een lege pen of een speelgoedtelefoon aan te geven. Het grootste deel van de kleuters negeerde daarop het verzoek van de volwassene en kwam in plaats daarvan aandragen met de echte telefoon en een pen die het nog wel deed. Bijna alle kinderen die gevraagd werden om een nuttig object bij de volwassene te brengen, gehoorzaamden.

Geen onderscheid
Wanneer de volwassene een kleuter vertelde dat het object dat deze bracht in de prullenbak zou belanden, brachten de kinderen netjes het object dat de volwassene vroeg, ongeacht of het nu nuttig of onnuttig was. De kinderen maakten ook geen onderscheid tussen functionele en niet-functionele objecten wanneer beide objecten geschikt waren om de taak te volbrengen. Zo brachten ze een gevraagde speelgoedtelefoon gewoon bij de volwassene wanneer deze aangaf er niet mee te willen bellen, maar deze te willen gebruiken om wat papieren op hun plaats te houden. Dat laatste laat zien dat kinderen niet simpelweg de voorkeur geven aan functionele objecten, maar echt weten wat een volwassene nodig heeft.

WIST U DAT…

…driejarigen al in staat zijn om een aansteller te herkennen?

Het ultieme doel
In een ander experiment kregen de kinderen een functioneel glas en een kapot glas (met een gat in de bodem) te zien. De volwassene vroeg de kinderen een glas aan te geven, zodat zij wat te drinken in kon schenken. Zij wees daarop in de helft van de gevallen naar het kapotte glas. De volwassene maakte geen opmerking over het glas zelf, dus de kinderen moesten zelf opmerken dat het ene glas kapot was. En dat lukte de kinderen prima: in de meeste gevallen gaven ze de volwassene – ook al vroeg deze om een kapot glas – het glas dat nog heel was. “Het lijkt erop dat hele jonge kinderen weten dat iemand helpen soms betekent dat je aandacht besteedt aan het ultieme doel en niet aan de specifieke hulpvraag,” vertelt onderzoeker Kristina Olson. “De studie laat zien dat kinderen zelfs in de eerste jaren van hun leven al een opmerkelijk geavanceerd begrip van helpen hebben.”

“In onze experimenten waren de meeste driejarigen in staat om te zien dat volwassenen niet de beste beslissingen namen. Verder ontdekten we dat hele jonge kinderen gemotiveerd zijn om in te grijpen wanneer anderen fouten maken, zelfs wanneer de kinderen niet worden aangemoedigd om dat te doen.” Zo bleken kleuters ook sterk geneigd te zijn om een volwassene te waarschuwen wanneer deze iets onhandigs deed, zoals een lege doos met krijtjes pakken om een tekening te maken of een nat shirt aantrekken om het wat warmer te krijgen. Dat schrijven de onderzoekers in het blad Developmental Psychology.