regenworm

Regenwormen zijn belangrijk: ze verbeteren de vruchtbaarheid van de grond. Maar nu blijkt dat ze ook een nare bijwerking hebben: ze verhogen de uitstoot van broeikasgassen vanuit de bodem.

Dat stellen onderzoekers van de Wageningen University, in samenwerking met onderzoekers van de universiteit van California (Davis), het International Center for Tropical Agriculture in Cali (Colombia) en het Trinity College Dublin. Ze baseren hun conclusie op een analyse van 57 eerder gepubliceerde experimenten die draaiden om regenwormen en hun invloed op de nettoproductie van lachgas en koolzuurgas. Die analyse werd tevens gecombineerd met eigen experimenteel onderzoek.

Tegenstrijdig
De geanalyseerde studies waren het wel eens over het gemiddelde effect van regenwormen op de productie van lachgas. Maar de invloed van regenwormen op CO2 was minder eenduidig. Sommige studies stelden dat de regenwormen ervoor zorgden dat meer CO2 vrijkwam. Andere studies stelden juist dat wormen ervoor zorgden dat er meer koolstof in de bodem werd opgeslagen.

WIST U DAT…

…de natuur over een heus leger beschikt om het te beschermen tegen gevaarlijke broeikasgassen?

Resultaten
De nieuwe meta-analyse – een manier om gegevens uit verschillende onderzoeken samen te voegen en te analyseren – was echter een stuk eenduidiger. Hieruit blijkt dat regenwormen de uitstoot van koolzuurgas en lachgas vanuit de bodem gemiddeld met 33 en 42 procent verhogen. Dat schrijven de onderzoekers in het blad Nature.

Hoe?
Maar hoe doen de regenwormen dat precies? Op verschillende manieren, zo blijkt uit het onderzoek. Zo mengen ze organische plantenresten door de bodem en die worden daar gemakkelijker afgebroken. En bij de afbraak van die resten komt CO2 vrij. En het darmsysteem van de regenworm geeft bacteriën die lachgas produceren een boost. Bovendien maken de regenwormen allerlei gangetjes in de bodem en via die gangetjes kan lachgas gemakkelijk aan de bodem ontsnappen.

Ironisch
Onderzoeker Jan Willem van Groenigen benadrukt dat de resultaten wel eens verstrekkende gevolgen kunnen hebben. “Bodems zijn een sterspeler in het klimaatverhaal. Er zit meer koolstof in organische vorm in de bodem dan als kooldioxide in de atmosfeer. Het is ironisch dat regenwormen, die we in de duurzame landbouw trachten te bevorderen omdat ze goed zijn voor de bodemvruchtbaarheid, tegelijkertijd een ongewild effect hebben op de uitstoot van broeikasgassen.”

Of de wormen ook echt wereldwijd een bijdrage leveren aan de opwarming van de aarde, kunnen de onderzoekers niet zeggen. Daar is meer onderzoek voor nodig.