superaarde

Vorig jaar stelden onderzoekers dat de superaarde 55 Cancri e wel een heel bijzondere samenstelling had. De planeet zou uit diamant bestaan. Maar een nieuw onderzoek trekt die conclusie ernstig in twijfel. Blijkbaar komen nepperds ook in de ruimte voor…

In 2010 verscheen er een paper waarin wetenschappers schreven dat de ster 55 Cancri een koolstot-tot-zuurstof-verhouding van meer dan één had. “Die observatie leidde vorig jaar tot een paper over de binnenste planeet van het systeem: superaarde 55 Cancri e,” vertelt onderzoeker Johanna Teske. “Op basis van observaties omtrent de massa en straal van de planeet zijn modellen van de kern van de planeet gemaakt waarbij ervan uitgegaan werd dat koolstof en zuurstof zich hier op dezelfde manier verhielden als in de ster.” Men ging er dus vanuit dat de planeet meer koolstof dan zuurstof bevatte en daaruit volgde uiteindelijk de conclusie dat 55 Cancri e een rotsachtige planeet is met een oppervlak van grafiet met daaronder een dikke laag diamant in plaats van water en graniet (zoals op aarde).

Teske heeft de ster 55 Cancri en de planeet nog eens bestudeerd en komt met andere conclusies. “De ster lijkt niet zo koolstofrijk als eerst werd gedacht,” zo vertelt ze. In theorie kan de planeet nog steeds van diamant zijn, maar het onderzoek dat in 2012 verscheen, ging ervan uit dat de planeet van diamant was, omdat de ster relatief veel koolstof bevatte. Nu dat niet het geval blijkt te zijn – volgens Teske bevat 55 Cancri 25 procent meer zuurstof dan koolstof – wordt ook de conclusie dat 55 Cancri e van diamant is, dus (in ieder geval deels) onderuit gehaald. “Het voorstel van de diamanten planeet is gebaseerd op twee bouwblokken: de meting van de exoplaneet en de metingen van de ster en de metingen van de ster onderbouwen de conclusie niet langer.”

55 Cancri heeft vijf planeten om zich heen draaien. 55 Cancri e staat het dichtst bij de ster. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

55 Cancri heeft vijf planeten om zich heen draaien. 55 Cancri e staat het dichtst bij de ster. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Zoals gezegd kan niet helemaal worden uitgesloten dat 55 Cancri e van diamant is. Wetenschappers gaan er traditiegetrouw vanuit dat er een verband is tussen de samenstelling van een planeet en de samenstelling van een ster, omdat beiden uit hetzelfde materiaal zijn ontstaan. Als dat inderdaad zo is, is 55 Cancri e niet van diamant, want de ster bevat te weinig koolstof. Maar Teske benadrukt dat nog niet bewezen is dat 55 Cancri e qua samenstelling op zijn ster lijkt. “Afhankelijk van de plek in de protoplanetaire schijf waar 55 Cancri e ontstond, kan de verhouding koolstof-zuurstof verschillen van de verhouding in de ster. Het kan hoger of lager zijn. Maar als we afgaan op wat we nu weten, lijkt het erop dat 55 Cancri e meer een ruwe diamant is.”