We doen het allemaal met kerst: te veel eten. De wetenschap achter overeten, kan je helpen dat dit jaar te voorkomen!

Grote kans dat je (schoon)moeder al twee dagen in de keuken staat te zweten om jullie vandaag te trakteren op een zeven gangen diner. En dan hebben we het niet over gangen zoals je die uit een vijfsterrenrestaurant kent, waarbij heel weinig voedsel succesvol verstoppertje speelt op een veel te groot bord. Nee, dan hebben we het over stevige, degelijke gangen. Varkenshaas vooraf en een halve taart na, zeg maar. En dus eindig je die kerstdag altijd weer op dezelfde manier: met de broekriem los, onderuitgezakt op de bank. En laten we eerlijk zijn: zo’n kerstmaaltijd is op het moment suprème heerlijk, maar na afloop baal je eigenlijk dat je zoveel gegeten hebt, want je bent er ronduit beroerd van. Te veel eten: het overkomt ons allemaal met kerst. Maar wist je dat je dat nare gevoel aan het einde van de dag verrassend gemakkelijk voorkomen kunt? Een kwestie van jezelf even verdiepen in de wetenschap achter het overeten.

Onder meer een soepje vooraf.

Onder meer een soepje vooraf.

Capaciteit
In een volwassen maag kan zonder al te veel problemen ongeveer 1 liter aan voedsel. Maar als het echt moet, kan er ongeveer vier liter voedsel in. Prop je nog meer naar binnen, dan weet je lichaam daar wel raad mee: je gaat kokhalzen en braken.

Niet zo prettig
Dat je je naarmate de gangen elkaar opvolgen, steeds minder prettig gaat voelen, is goed te verklaren. Je maag zet op en duwt tegen andere organen aan. En dat is niet zo prettig.

En dan het hoofdgerecht.

En dan het hoofdgerecht.

Toch weer te veel gegeten
Natuurlijk weten we allemaal dat overeten gevolgd wordt door een periode waarin je geen pap meer kunt zeggen en eigenlijk een beetje spijt hebt van je eetgedrag. En toch doen we het elke keer weer. Waarom? Het antwoord op deze vraag lijkt heel simpel: omdat het allemaal heel lekker is. Wanneer we iets eten, maakt ons brein een stofje aan dat ook vrijkomt als we bijvoorbeeld seks hebben: dopamine. Het stofje geeft ons een fijn gevoel en moedigt ons zo aan om nog meer te eten. Wat ook niet helpt, is dat hormonen die ons een ‘vol’ gevoel geven en zo aangeven dat we beter kunnen stoppen met eten, daar enige tijd voor nodig hebben. Dus als je na de derde gang al volzit, kan het best zijn dat het signaal dat je vol zit, pas een gang later arriveert. En dan heb je dus eigenlijk al meer gegeten dan je zou willen.

Toe, neem nog een koekje, ze zijn héérlijk!

Toe, neem nog een koekje, ze zijn héérlijk!

Voorkomen is beter dan genezen
Terug naar de hamvraag: kan je overeten ook voorkomen? Jawel! En het is gemakkelijker dan je denkt.
1. Ga tegenover iemand zitten die maat weet te houden (of het eten van de kok niet waarderen kan)
Uit onderzoeken is gebleken dat mensen zich (onbewust) aan het gedrag van hun eetpartner aanpassen. Zo eten mensen als ze uit dineren gaan aanzienlijk meer, wanneer hun partner dat ook doet.
2. Doe het rustig aan
Geef je lichaam de tijd om alles te verwerken en de ‘je-zit-nu-vol- signalen’ naar je brein te versturen. Als de gangen elkaar te snel opvolgen, loop je het risico dat die signalen pas aankomen als het leed al geschied is.
3. Loop zo af en toe eens even weg
Plof na die vijfde gang niet op de bank, maar ga even een stukje wandelen. Je zult zien dat je je dan veel beter voelt, mede doordat beweging de spijsvertering bevordert.
4. Niet te veel opscheppen
Waarschijnlijk heeft je gastheer of -vrouw het 84-delige trouwservies weer uit de kast getrokken en staan er straks borden zo groot als wagenwielen voor je op tafel. Bedank daar vriendelijk voor en vraag om een ontbijtbordje. Een groter bord zorgt er namelijk voor dat je (onbewust) meer opschept.
5. Concentreer je op je voedsel
Als je met tien mensen aan tafel zit, is de kans groot dat het ene na het andere spectaculaire verhaal je om de oren vliegt. Het gevaar: je gaat gedachteloos eten. Je schept eten naar binnen, zonder dat je het echt merkt, omdat je aandacht bij iets anders is. Het gevolg; je eet meer dan je wilt.
6. Eet thuis alvast een voorafje
Veel mensen doen het in de uren voorafgaand aan het kerstmaal rustig aan. Ze willen zo ruimte bewaren voor wat er nog komen gaat. Beter neem je vantevoren alvast een klein hapje of een glas water. Zo komt je spijsvertering alvast op gang en heb je geen enorme honger als je bij het kerstmaal aanschuift, waardoor de kans dat je veel meer eet dan je zou moeten doen, kleiner wordt.
7. Zet de foto die bij dit nieuwsbericht hoort midden op tafel
De foto laat zien wat er kan gebeuren als je ogen groter zijn dan je maag en – laten we eerlijk zijn – ontneemt alle eetlust. Fijne feestdagen!