stress

Wetenschappers van de universiteit van California, Berkeley hebben ontdekt dat een klein beetje stress een mens goed doet. Het leidt tot betere mentale prestaties.

Wanneer u het woordje ‘stress’ hoort, zult u dit niet direct associëren met een goede gezondheid. “Je denkt altijd dat stress iets heel slechts is,” stelt onderzoeker Daniela Kaufer. “Maar dat is niet zo.” Chronische stress is inderdaad niet zo best. Maar acute stress – die van korte duur is en dus niet chronisch – blijkt een mens wel goed te doen.

Ratten
De onderzoekers trekken die conclusie op basis van experimenten met ratten. Ze stelden de dieren bloot aan acute (en kort durende) stress door ze gedurende enkele uren in een kooi op te sluiten. De hoeveelheid stresshormonen in het lichaam van de ratten nam daarop sterk toe: even sterk als wanneer de ratten chronische stress ervoeren. Het grote verschil was dat de acute stress maar tijdelijk (enkele uren) was.

Chronische stress

Chronische stress leidt tot een toename van het stresshormoon glucocorticoïde. Deze hormonen onderdrukken de productie van nieuwe zenuwcellen in de hippocampus – een hersendeel dat een grote rol speelt als het gaat om ons geheugen – en tasten zo ons geheugen aan. Daarnaast heeft chronische stress ook negatieve gevolgen voor de rest van het lichaam. Zo vergroot het de kans op hartziekten, depressie en overgewicht.

Resultaten
De ratten die aan acute stress waren blootgesteld, bleken kort daarna twee keer zoveel nieuwe hersencellen in de hippocampus aan te maken. Twee weken later presteerden deze ratten in vergelijking met een controlegroep ook aanzienlijk beter tijdens een geheugentest. Twee dagen na de stressvolle gebeurtenis ondergingen de dieren deze geheugentest ook, maar presteerden ze niet beter. De onderzoekers stelden vast dat de nieuwe zenuwcellen die door toedoen van de acute stress waren aangemaakt twee weken later ook betrokken waren bij het leren van nieuwe informatie. “De groei van zenuwcellen helpt je niet direct na de stress, omdat het de cellen tijd kost om uit te groeien tot volwassen, goed functionerende zenuwcellen,” legt Kaufer uit.

Depressie
Een andere ontdekking die de wetenschappers deden, is dat het ontstaan van nieuwe zenuwcellen ingegeven werd door het vrijkomen van een eiwit: FGF2. “Dat is interessant, omdat een tekort aan FGF2 geassocieerd wordt met depressie onder mensen.”

Hoewel het onderzoek er dus op wijst dat acute stress een mens goed doet, houdt Kaufer toch een slag om de arm. Ze wijst erop dat acute stress soms wel schadelijk kan zijn en bijvoorbeeld kan leiden tot een posttraumatisch stresssyndroom. Uit nader onderzoek moet blijken welke factoren er uiteindelijk aan bijdragen dat acute stress goed of slecht uitpakt. “Ik denk dat de uiteindelijke boodschap (van dit onderzoek, red.) heel optimistisch is. Stress kan iets zijn wat je beter maakt, maar het draait erom aan hoe veel en hoe lang je wordt blootgesteld en hoe je het interpreteert of ervaart.”