Op sommige plaatsen is de ijslaag wel 122 meter dunner geworden.

Wetenschappers hebben over een periode van 25 jaar de veranderingen in het Antarctische landschap in kaart gebracht. Hierbij concentreerden ze zich voornamelijk op de sneeuw- en ijsbedekking over het continent. De conclusies zijn verontrustend. Want uit de bevindingen blijkt dat een kwart van het gletsjerijs in West-Antarctica onstabiel is geworden, met alle gevolgen van dien.

Gletsjers
In de studie werden er tussen 1992 en 2017 meer dan 800 miljoen metingen verricht. Vervolgens werden deze metingen gecombineerd met klimaatmodellen. En hierdoor kregen de onderzoekers een goed beeld van het veranderde landschap. Zo blijkt dat de ijslaag op sommige plaatsen wel 122 meter dunner is geworden. Vooral West-Antarctica kampt met wegkwijnend ijs. De gletsjers daar blijken namelijk meer massa te verliezen en ijsbergen te baren, dan dat er nieuw ijs aangroeit. Vooral de Pine Island-gletsjer en de Thwaites-gletsjer zitten in zwaar weer. Zo verliezen zij op dit moment vijf keer sneller ijs dan aan het begin van het onderzoek.


Deze kaart toont de dikte van de ijskap van Antarctica van 1992 tot 2017. Afbeelding: Shepherd et al 2019/Geophysical Research Letters/AGU

Weerpatronen vs klimaat
De onderzoekers wilden in de studie ook achterhalen hoeveel van de verliezen te maken hebben met veranderende weerpatronen – zoals minder sneeuwval – en het klimaat – denk bijvoorbeeld aan de warmer wordende oceaan waardoor ijs smelt. “In sommige delen van Antarctica is de ijskap met buitengewone hoeveelheden uitgedund,” stelt onderzoeker Andy Shepherd. “Daarom wilden we laten zien hoeveel daarvan het gevolg was van veranderingen in het klimaat en hoeveel het gevolg was van het weer.”

Oorsprong
Om dit uit te pluizen, vergeleek het team de gemeten hoogteverandering van het oppervlak met de gesimuleerde veranderingen in sneeuwval. De onderzoekers ontdekten dat fluctuaties in sneeuwval kleine veranderingen teweeg kunnen brengen. Maar de meest uitgesproken veranderingen in de dikte van het ijs hebben volgens de onderzoekers te maken de aantasting van de gletsjers over tientallen jaren. “Doordat we weten hoeveel sneeuw er gevallen is, konden we ook de onderliggende verandering in het gletsjerijs achterhalen,” legt Shepherd uit. “We kunnen nu duidelijk zien dat een deel van het dunner wordende ijs zich snel heeft verspreid over enkele van de meest kwetsbare gletsjers van Antarctica.”

Deze verliezen dragen ook bij aan de wereldwijde zeespiegelstijging. Zo constateren de onderzoekers dat de smelt op Oost- en West-Antarctica samen hebben bijgedragen aan een wereldwijde zeespiegelstijging van wel 4,6 millimeter.