hiv

Wetenschappers lijken erin te zijn geslaagd om een baby geboren met het HIV-virus te ‘genezen’. Ze dienden de baby binnen dertig uur na de geboorte medicijnen tegen HIV toe en klinische tests wijzen erop dat het virus niet meer in het lichaam van de baby aanwezig is.

De baby is niet echt genezen, zo benadrukken de onderzoekers. In plaats daarvan spreken ze van ‘functioneel genezen’. Wanneer iemand functioneel genezen is, wil dat zeggen dat het virus nog wel aanwezig is, maar zo minimaal dat het door standaard klinische testen niet op te merken is. Pas met zeer gevoelige tests kan het virus worden opgemerkt.

Behandeling
De baby is het kind van een met HIV-besmette moeder. Binnen dertig uur na de geboorte gingen de onderzoekers het kindje behandelen. Hun behandeling was erop gericht het virus te bestrijden. En het werkte: het virus bleek steeds minder sterk in het lichaam van de baby aanwezig te zijn. En na 29 dagen konden gewone klinische tests het virus zelfs als niet meer detecteren.

En daarna
Het baby’tje werd achttien maanden lang behandeld en daarna stopte de behandeling. Tien maanden nadat de behandeling was gestopt, bestudeerden de onderzoekers het kindje opnieuw. Bloedtesten wezen erop dat het kindje niet langer met HIV besmet was. En ook bloedtesten waarin gezocht werd naar antistoffen die zich specifiek op HIV richten, waren negatief.

Niet de eerste

De baby is niet de eerste die functioneel genezen wordt van HIV. Eerder werd een volwassen man al functioneel genezen door middel van een beenmergtransplantatie. De beenmergcellen die de HIV-patiënt ontving, waren afkomstig van een donor met een zeldzame genetische mutatie die ervoor zorgde dat de donor resistent was voor HIV. Het nadeel van deze behandeling is dat deze zeer complex is. Het is niet haalbaar om alle 33 miljoen HIV-patiënten wereldwijd deze behandeling aan te bieden.

Schuilplaats voor HIV
Dat maakten onderzoekers gisteren tijdens de Conference on Retroviruses and Opportunistic Infections bekend. Volgens de onderzoekers heeft het tijdig behandelen van de baby ervoor gezorgd dat deze geen zogenoemde virale reservoirs kon vormen. Met deze virale reservoirs verwijzen de onderzoekers naar een verzameling slapende cellen die er in veel patiënten voor zorgt dat de infectie zodra ze hun behandeling stoppen weer de kop opsteekt. “Direct een antivirale behandeling starten bij pasgeboren baby’s helpt de baby’s mogelijk om het virus uit de weg te ruimen en ze er op lange termijn van te verlossen zonder dat ze een leven lang behandeld moeten worden,” vertelt onderzoeker Deborah Persaud. “En dat door te voorkomen dat het virus schuilplaatsen kan vormen.”

Hoopgevend
Het onderzoek is hoopgevend en kan er wel eens toe leiden dat de behandeling van pasgeboren, met HIV-besmette baby’s gewijzigd wordt. Wanneer dokters nu vermoeden dat een pasgeboren baby HIV heeft, krijgt de baby de eerste zes weken een preventieve dosis antivirale middelen toegediend om een infectie te voorkomen. Zodra zeker is dat het kindje HIV-geïnfecteerd is, wordt gestart met de echte behandeling. Dit onderzoek wijst erop dat het effectiever is om baby’s kort na de geboorte al een antiretrovirale behandeling aan te bieden. Het lijkt erop dat dat de baby’s tot ‘elite controllers‘ maakt. Elite controllers zijn mensen die er zonder behandeling, maar met behulp van enkel hun eigen immuunsysteem in slagen om het HIV-virus de kop in te drukken, zodat het tijdens klinische testen niet eens naar voren komt. Dergelijke elite controllers zijn zeldzaam: minder dan een half procent van de HIV-besmette volwassenen is een elite controller. Onderzoekers zijn al lang op zoek naar manieren om meer mensen tot elite controllers te maken. En wellicht hebben ze nu een manier gevonden: pasgeboren baby’s een antiretrovirale therapie aanbieden, lijkt ze tot elite controllers te maken.

Maar: de onderzoekers blijven voorzichtig. Meer onderzoek onder meer baby’s is hard nodig om te achterhalen of alle baby’s zo op de behandeling reageren. Het is het nader onderzoeken in ieder geval meer dan waard, zo benadrukt onderzoeker Katherine Luzuriaga. “Het compleet uitroeien van dit virus op een grote schaal is ons doel op lange termijn, maar voor nu blijft dat nog even onmogelijk.” Pasgeboren baby’s een effectieve behandeling aanbieden die ze in staat stelt om ook zonder vervolgbehandeling het virus de kop in te drukken, kan op dit moment dan ook wel eens de beste aanpak zijn.