Wanneer je samen op de werkvloer luncht, is de kans groot dat je voedselkeuze net zo gezond of ongezond is als die van je collega’s.

Je denkt misschien dat je op het werk gewoon eet waar je zin in hebt. Maar dat blijkt niet helemaal waar. Onderzoekers zijn er namelijk achtergekomen dat wanneer collega’s samen lunchen, de kans groot is dat ze soortgelijke gezonde of juist ongezonde voedselkeuzes maken. Een belangrijk inzicht, dat mogelijk kan helpen in de strijd tegen overgewicht.

Studie
In de studie onderzochten wetenschappers de voedselkeuzes van zo’n 6000 medewerkers in het Amerikaanse Massachusetts General Hospital. De onderzoekers leidden de sociale netwerken van de deelnemers uit verschillende zaken af. Allereerst bestudeerden ze hoeveel minuten twee mensen na elkaar hun lunch afrekenden. Ook keken de onderzoekers naar hoe vaak die twee personen gedurende vele weken tegelijkertijd hun lunch nuttigden én of deze mensen tegelijkertijd ook een ander cafetaria binnen het ziekenhuis bezochten. “Twee mensen die binnen twee minuten na elkaar aankopen doen, kennen elkaar bijvoorbeeld eerder dan degenen die een halfuur na elkaar een lunch afrekenen,” legt onderzoeker Doug Levy uit. Om na te gaan of het model klopte, vroegen de onderzoekers aan 1000 werknemers of ze er inderdaad in waren geslaagd de juiste namen van hun lunchgenoten te achterhalen.

Voedselkeuzes
De onderzoekers bogen zich over de gegevens die gedurende twee jaar waren verzameld. En het leidt tot een interessante conclusie. Zo ontdekte het team dat de voedselkeuzes van twee werknemers die tegelijkertijd hun lunch hadden uitgekozen, sterk op elkaar leken. Het betekent dat je lunchkeuze dus sterk wordt bepaald door die van je collega. “We kwamen erachter dat een werknemer die samen met een collega luncht die overwegend gezonde voedselkeuzes maakt, zelf ook geneigd is om voor een gezonde lunch te kiezen,” vertelt Levy in en interview met Scientias.nl. “Maar het omgekeerde is ook waar: werknemers die samen met collega’s lunchen die ongezond voedsel nuttigen, deden eerder hetzelfde.”

Belangrijk
Volgens Levy is het erg belangrijk dat we de voedselkeuzes van mensen begrijpen. “Het percentage zwaarlijvigheid en overgewicht is in de afgelopen decennia sterk gestegen,” vertelt hij. “Dit heeft geleid tot een aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Ongezond eten is de belangrijkste motor achter deze trends.” En dus proberen de onderzoekers te achterhalen waar het begint. “We ontdekten dat mensen de neiging hebben om hun voedselkeuzes van anderen in hun sociale kring te laten afhangen,” zegt Levy. “Dit verklaart waarom obesitas zich vaak binnen sociale netwerken verspreidt.”

Waarom?
Uit de bevindingen blijkt dat het eetpatroon van mensen zelfs door toevallige kennissen kan worden gevormd. Maar waarom kiezen mensen die linksom of rechtsom sociaal verbonden zijn voor een soortgelijke lunch? Groepsdruk is een verklaring. “Mensen kunnen hun gedrag veranderen om zo de relatie met iemand in hun sociale kring te versterken,” oppert Levy. Ook kunnen medewerkers elkaar impliciet of expliciet ‘toestemming’ geven om voor iets ongezonds te kiezen, of juist druk uitoefenen om voor een gezonde lunch te gaan.

Gezond eten
De bevindingen uit de studie hebben verschillende bredere implicaties om obesitas te voorkomen. “Hoe meer we begrijpen van de factoren die ongezond eten en zwaarlijvigheid bevorderen – inclusief de sociale factoren – hoe beter we kunnen ingrijpen,” legt Levy uit. Wat met name interessant is, is dat de effecten die de onderzoekers zagen groter waren bij gezond eten dan bij ongezond eten. “Dit biedt hoop dat we elkaars gezondheid kunnen verbeteren,” zegt Levy. “Uiteindelijk zal het begrijpen van de dynamiek ons helpen om strategieën te ontwikkelen die gezond eten aanmoedigen en ongezond eten ontmoedigen. We zouden bijvoorbeeld gezonder eten kunnen promoten door ons te richten op lokale ‘influencers’ die het goede voorbeeld geven aan mensen om hen heen.”

Voedselkeuzes kunnen dus ‘sociaal besmettelijk’ zijn; iets dat helemaal niet alleen negatief is. In tegendeel. We kunnen dit dus ook in ons voordeel gebruiken en het inzetten in de strijd tegen overgewicht. En dat begint bij jezelf. “Nu we uit de pandemie komen en teruggaan naar kantoor, hebben we de kans om samen gezonder te eten dan voorheen,” zegt onderzoeker Mark Pachucki. “En als jouw eetgewoonten bepalen hoe je collega’s eten – al is het maar een klein beetje – dan zou het je collega’s ten goede kunnen komen als jij je voedselkeuzes ten behoeve van hen, verandert.”