rsz_papyrus

Wetenschappers hebben in de bibliotheek van de University of Manchester één van de oudste christelijke talismannen teruggevonden. Het gaat om een 1500 jaar oud stukje papyrus waarop onder meer verwezen wordt naar het laatste avondmaal.

Onderzoeker Roberta Mazza dook in de archieven van de University of Manchester John Rylands Library. In die archieven bevinden zich duizenden (fragmenten van) ongepubliceerde historische documenten. Tussen al die documenten ontdekte Mazza de talisman: een stukje papier met daarop stukjes uit de Bijbel.

Bescherming
De talisman is zo’n 1500 jaar oud en verwijst behalve naar het laatste avondmaal ook naar de manna die de Israëlieten vanuit de hemel ontvingen (een verhaal uit het Oude Testament). Volgens Mazza droeg de persoon aan wie dit stukje papyrus toebehoorde het bij zich in de veronderstelling dat het hem beschermen zou.

Egyptenaren
Een religieuze tekst als bescherming tegen het kwaad: het was niet het idee van de christenen. De oude Egyptenaren deden het lang daarvoor al. Op hun stukjes papier stonden echter gebeden aan de goden. De christenen vervingen die gebeden door stukjes uit de Bijbel. De in de Engelse bibliotheek aangetroffen talisman gaat de boeken in als één van de oudste christelijke talismannen die tot op heden is teruggevonden. “Tot op de dag van vandaag gebruiken christenen passages uit de Bijbel ter bescherming, dus dit is het begin van een belangrijke trend binnen het christendom,” stelt Mazza.

“Tot op de dag van vandaag gebruiken christenen passages uit de Bijbel ter bescherming, dus dit is het begin van een belangrijke trend binnen het christendom”

Gerecycled
De onderzoeker bestudeerde de talisman uitgebreid en ontdekte dat de teksten op een gerecycled stukje papier zijn geschreven. Op de achterkant zijn heel vaag nog enkele woorden te lezen die suggereren dat het stukje papier eigenlijk dienst deed als bewijsje dat de eigenaar van het stukje papier belasting had betaald over zijn graan. “De maker van het amulet heeft een stukje uit het ontvangstbewijs gesneden, de tekst op de andere kant geschreven, het papiertje gevouwen en in een medaillon of pendant gestopt.

Eigenaar
Aan wie de talisman precies toebehoorde, is onduidelijk. Wel weten we – dankzij de achterzijde van het stukje papier – dat de eigenaar de woorden in Egypte optekende, in wat nu el-Ashmunein is. Waarschijnlijk was hij geen priester of edelman. “De maker van het amulet kende duidelijk de Bijbel, maar maakte veel fouten, sommige woorden zijn verkeerd gespeld en anderen bevinden zich in de verkeerde volgorde. Dat suggereert dat hij het vanuit zijn hart schreef in plaats van dat hij het overnam uit een bijbel.”

De ontdekking is van grote waarde. “Het is heel opwindend. Dankzij deze ontdekking weten we nu dat de bijbelkennis in het zesde eeuwse Egypte veel groter was dan we voorheen dachten.”