PSYCHOLOGIE  “Goedemorgen baas, wat staat dat pak u toch geweldig. Ik overweeg om er net zo één aan te schaffen.” Slijm. Slijm. Slijm. U kunt ervan vinden wat u wilt, maar één ding staat vast: slijmen helpt. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van Elaine Chan en Jaideep Sengupta van de Hong Kong Universiteit.

De onderzoekers vroegen proefpersonen wat zij van een zojuist geopend warenhuis in de buurt vonden. De proefpersonen dienden hun mening te baseren op advertenties van het warenhuis. In deze advertenties stonden echter geen afgeprijsde artikelen, maar enkel complimentjes voor de lezer. Bijvoorbeeld dat deze zo’n geweldig gevoel voor stijl had. Vanzelfsprekend vonden alle proefpersonen de advertenties vleiend. Maar wat vonden ze van het warenhuis?

Expliciet vonden de proefpersonen het warenhuis een slijmjurk. Maar zonder dat zij zich ervan bewust waren, dus op het impliciete level, scoorde het warenhuis veel beter. Zo bleken de proefpersonen wel goed te kunnen voorspellen of ze aankopen in het warenhuis zouden doen of lid zouden worden van de warenhuisclub. Het lijkt er dan ook op dat de vleierij op het eerste gezicht niet werkt, maar onbewust wel effect heeft.

Volgens de onderzoekers voorzien de complimentjes in een behoefte. De behoefte van de mens om zich goed te voelen. Het fenomeen dat ook wel bekend staat als het ‘boven gemiddelde effect’. Vraag enkele mensen hoe goed ze autorijden en de kans is groot dat de meesten zichzelf als een betere autorijder dan gemiddeld beschouwen. Natuurlijk vat iedereen – afhankelijk van karakter en capaciteiten – complimentjes anders op. Als iemand die aan u ondergeschikt is, u complimenteert met uw kapsel, dan is er ook een kans dat u denkt: Wat denk je wel. Ik zie er helemaal goed uit.

Om de invloed van vleierij helder te krijgen, lieten de onderzoekers de proefpersonen twee opdrachten doen. In de ene moesten ze een persoonlijk trekje dat ze graag zouden willen veranderen, beschrijven. In het andere experiment schreven ze over een persoonlijk trekje waar ze blij met waren. Kort na het eerste testje waren de proefpersonen veel vatbaarder voor complimentjes dan na het tweede testje.

Uit het onderzoek blijkt dat mensen zich heel goed bewust kunnen zijn van het feit dat anderen bij hen proberen te slijmen. Maar dat maakt het effect ervan niet minder. Een baas ziet heus wel dat u slijmt als u hem elke ochtend koffie brengt. Maar er is een kansje dat hij u binnenkort toch laat promoveren.