eenzaamheid

Wetenschappers hebben nieuw bewijs gevonden dat eenzaamheid bijzonder slecht is voor de gezondheid. Zo lijkt het de kans dat een slapend herpesvirus wakker wordt, te vergroten en kan het in combinatie met stress tot meer ontstekingen leiden.

De onderzoekers van Ohio State University verzamelden twee groepen mensen. De ene groep bestond uit gezonde mensen van middelbare leeftijd die wel iets te zwaar waren. De tweede groep bestond uit mensen die borstkanker hadden gehad en gemiddeld 51 jaar oud waren. Met behulp van vragenlijsten werd achterhaald hoe sociaal geïsoleerd en eenzaam de proefpersonen zich al dan niet voelden.

Immuunsysteem
Vervolgens keken de onderzoekers hoe het immuunsysteem van deze mensen zich gedroeg. Ze deden dat door de hoeveelheid antistofjes in het bloed die geproduceerd worden wanneer een herpesvirus opnieuw geactiveerd wordt, te meten. Het herpesvirus infecteert jaarlijks heel veel mensen. In ongeveer de helft van de gevallen leidt infectie niet tot problemen: het virus blijft ‘slapend’ in het lichaam rondhangen. Maar het virus kan daar wel elk moment geactiveerd worden en als dat gebeurt, resulteert dat in een verhoogd aantal antistoffen.

Meer antistoffen
Proefpersonen die eenzamer waren, hadden meer antistoffen tegen het cytomegalovirus (een herpesvirus) in hun lichaam dan mensen die zich minder of niet eenzaam voelden. Blijkbaar wordt het slapende herpesvirus bij deze mensen veel sneller weer actief. Ook bleek een verhoogd aantal antistoffen samen te hangen met meer pijn en meer symptomen die onderzoekers in verband brengen met depressie en vermoeidheid.

WIST U DAT…

…mediteren het gevoel van eenzaamheid kan verminderen?

Stressor
Uit eerder onderzoek is al gebleken dat stress ervoor kan zorgen dat het herpesvirus weer de kop opsteekt en ons lichaam meer antistoffen aanmaakt. Nu lijkt eenzaamheid hetzelfde te doen. “Hetzelfde proces dat betrokken is bij stress en het opnieuw activeren van deze virussen is waarschijnlijk ook verantwoordelijk voor deze resultaten,” vertelt onderzoeker Lisa Jaremka. “Eenzaamheid wordt reeds gezien als een chronische stressor (een factor die stress veroorzaakt, red.): een sociale pijnlijke situatie die heel lang in stand kan blijven.”

Stress en eenzaamheid
De onderzoekers keken ook welke invloed stress op de proefpersonen had. Ze waren vooral benieuwd hoe eenzaamheid de productie van pro-inflammatoire cytokinen (stofjes die ontstekingen bevorderen) in een reactie op stress beïnvloedde. De proefpersonen werden aan stress blootgesteld: ze moesten voor een groepje mensen een speech houden en een bepaalde taak uitvoeren. De onderzoekers keken vervolgens hoeveel cytokinen de proefpersonen in het bloed hadden. Proefpersonen die zich eenzaam voelden, produceerden in een reactie op stress aanzienlijk meer van een cytokine dat ook wel bekend staat als IL-6. “Eenzamere mensen hadden in beide studies meer ontstekingen dan minder eenzame mensen.”

Het onderzoek is heel belangrijk, zo benadrukt Jaremka. “Het is belangrijk om te begrijpen hoe eenzaamheid en relaties de gezondheid beïnvloeden. Hoe meer we over dit proces weten, hoe meer mogelijkheden er zijn om deze negatieve effecten tegen te gaan en wellicht in te grijpen. Want als we de fysiologische processen niet kennen, wat kunnen we dan doen om ze te veranderen?”