Het is deze maand dertig jaar geleden dat Voyager 2 langs Uranus scheerde. Een mooi moment om de prachtige foto’s nog eens te bekijken!

Slechts één keer heeft een door mensen gebouwde ruimtesonde Uranus van dichtbij kunnen bewonderen. En dat moment ligt alweer dertig jaar achter ons. Het is deze maand precies drie decennia geleden dat ruimtesonde Voyager 2 op een afstand van zo’n 81.500 kilometer langs Uranus scheerde. Het leverde prachtige foto’s en een schat aan informatie op.

Voyager 2 fotografeerde de ringen van Uranus en ontdekte bovendien twee nieuwe! Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Voyager 2 fotografeerde de ringen van Uranus en ontdekte bovendien twee nieuwe! Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Verrassingen
Dat Uranus bijzonder zou zijn, hadden onderzoekers wel verwacht. De planeet ligt namelijk op zijn zij: de evenaar van Uranus maakt een hoek van 98 graden met het baanvlak van de planeet. Maar de planeet had nog veel meer verrassingen voor ons in petto. Zo blijkt het de koudste planeet in ons zonnestelsel te zijn. En dat terwijl er in ons zonnestelsel planeten te vinden zijn die verder van Uranus van de zon verwijderd zijn. Dat het zo koud is op Uranus komt doordat de planeet geen interne warmtebron heeft.

Uranus. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Uranus. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Tien nieuwe manen
Verder bleek uit onderzoek van Voyager 2 dat de atmosfeer van Uranus voor 85 procent uit waterstof en voor 15 procent uit helium bestaat. Bovendien bleek de planeet een oceaan te bezitten en trof Voyager 2 tien nieuwe manen bij Uranus aan (de planeet heeft er in totaal 27). Ook ontdekte Voyager 2 nieuwe ringen rond Uranus.

Maan Miranda. Vermoed wordt dat de maan ooit - door een botsing met een ander object - compleet uit elkaar is gespat, waarna enkele brokstukken weer samen zijn gekomen en deze gehavende maan vormden. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Maan Miranda. Vermoed wordt dat de maan ooit – door een botsing met een ander object – compleet uit elkaar is gespat, waarna enkele brokstukken weer samen zijn gekomen en deze gehavende maan vormden. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Miranda
Voyager 2 wierp ook een blik op Miranda, een maan die in 1948 al rond Uranus werd ontdekt. Deze maan bleek een spannend landschap te hebben. Hoewel de maan slechts 500 kilometer groot is, bezit deze valleien die tot wel twaalf keer dieper zijn dan de Grand Canyon.

Eenmaal voorbij Uranus keek Voyager 2 nog even achterom. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Eenmaal voorbij Uranus keek Voyager 2 nog even achterom. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Elke foto was een feest
De scheervlucht van Voyager 2 langs Uranus was in enkele opzichten wel te vergelijken met de revolutionaire scheervlucht die New Horizons vorig jaar langs Pluto maakte. Ook Voyager 2 onthulde een wereld die we nog niet eerder in detail hadden gezien. “Elke nieuwe foto liet meer details van Uranus zien,” weet onderzoeker Suzanne Dodd zich te herinneren. “En er waren heel wat verrassingen voor wetenschappers. Ik hoop dat er – nog tijdens mijn leven – een ander ruimtevaartuig naar Uranus wordt gestuurd om de planeet nog gedetailleerder te bestuderen.”

Drie van de tien manen die Voyager 2 ontdekte. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Drie van de tien manen die Voyager 2 ontdekte. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Voyager 2 werd in augustus 1977 gelanceerd. De scheervlucht langs Uranus was niet alleen bedoeld om de planeet eens van dichtbij te bekijken, maar moest Voyager 2 ook een duwtje in de rug geven, zodat deze Neptunus kon bereiken. Zoals de naam Voyager 2 doet vermoeden is er ook nog een Voyager 1. Deze sonde werd zestien dagen na Voyager 2 gelanceerd en houdt de gemoederen de afgelopen jaren flink bezig. Er bestaat namelijk enige onenigheid over de vraag of Voyager 1 zich nu reeds in de interstellaire ruimte bevindt of niet. Als Voyager 1 daadwerkelijk de interstellaire ruimte is binnengegaan, is dat een primeur. Nog niet eerder bereikte een door mensen gebouwde ruimtesonde de interstellaire ruimte. Ook Voyager 2 moet ergens in de komende jaren de interstellaire ruimte binnengaan.