gammapulsar

De gammapulsar bevindt zich in de Tarantulanevel en zendt zoveel gammastraling uit dat deze alle records verbreekt.

De gammapulsar maakt deel uit van de Tarantulanevel in de Grote Magelhaense wolk, een klein sterrenstelsel dat ongeveer 163.000 lichtjaar van ons verwijderd is. Eerder werd al duidelijk dat de Tarantulanevel een bron van gammastraling is. Maar nu blijkt dat ongeveer de helft van deze gammastraling afkomstig is van één pulsar: PSR J0540-6919. Het is de eerste gammapulsar die buiten onze Melkweg is ontdekt.

Gammapulsar
Een pulsar is een neutronenster die snel rond zijn as draait en straling afgeeft via zijn polen. Deze straling wordt in pulsen op de aarde waargenomen als de polen naar ons toe gericht zijn. Omdat de neutronenster snel draait, is de straling niet continu op bijvoorbeeld de aarde gericht en daardoor lijkt de neutronenster ‘aan’ en ‘uit’ te gaan. Vergelijk het met de lichtbundels van een vuurtoren die over de omgeving ‘vegen’. De onderzoekers hebben nu een gammapulsar ontdekt: de meest energierijke pulsar die er is. Gammapulsar PSR J0540-6919 verpulvert alle records: de pulsar geeft twintig keer meer gammastraling af dan de vorige recordhouder die te vinden is in de Krabnevel.

Leeftijd
Gammapulsar J0540 draait ongeveer 20 keer per seconde om zijn as. De pulsar is ongeveer 1700 jaar oud. En daarmee is de ontdekking van deze pulsar extra bijzonder: de meeste van de meer dan 2500 pulsars die we tot op heden hebben ontdekt zijn tussen de 10.000 tot honderden miljoenen jaar oud.

Daarnaast blijft het ontdekken van een gammapulsar bijzonder, omdat we er nog maar relatief weinig gevonden hebben. Voorafgaand aan de lancering van de Fermi-telescoop waren er slechts zeven bekend. Inmiddels zijn dat er meer dan 160.