primaat

Een studie naar de enkels van de allereerste primaten op aarde suggereert dat deze zoogdieren in bomen leefden en dus niet – zoals gedacht – eerst op de grond woonden en zich later in bomen begaven.

Onderzoekers trekken die conclusie nadat ze de enkels van Purgatorius bestudeerden. Purgatorius was een klein zoogdier dat behoort tot een inmiddels uitgestorven primatengroep die kort na het uitsterven van de niet-vliegende dinosaurussen opkwam. Aangenomen werd dat de eerste primaten – zoals Purgatorius – op het land leefden en zich later naar de bomen verplaatsten. Maar het nieuwe onderzoek trekt die aanname in twijfel.

Purgatorius
Onderzoekers van Yale University bestudeerden de enkels van diverse 65 miljoen jaar oude primaten die tot de Purgatorius behoorden. De fossiele resten waren afkomstig uit het noordoosten van Montana. Het onderzoek is vernieuwend: tot op heden hadden onderzoekers alleen tanden en kaken van Purgatorius bestudeerd. In hetzelfde gebied waar eerder die tanden en kaken waren teruggevonden, stuitten onderzoekers nu op botjes uit de enkels van de primaten. En die botjes kunnen ons veel meer vertellen over het uiterlijk en leefgebied van deze dieren.

Kenmerken
“De botjes uit de enkel hebben kenmerken die we vandaag de dag alleen aantreffen bij primaten en hun verwanten,” vertelt onderzoeker Stephen Chester. “Deze unieke kenmerken zouden een dier zoals Purgatorius in staat hebben gesteld om zijn voeten te draaien en zo aan te passen dat deze takken konden grijpen terwijl Purgatorius zich door de bomen bewoog. Zoogdieren die op de grond leven, missen deze kenmerken.”

Het onderzoek suggereert dus dat de eerste primaten in bomen leefden. “Het boek dat ik momenteel tijdens mijn lessen gebruik, bevat nog steeds een afbeelding van een Purgatorius die op de grond loopt. Hopelijk zal dit onderzoek veranderen wat studenten leren over de eerste primaten en hun evolutie en Purgatorius in de bomen plaatsen.” Het onderzoek suggereert bovendien dat de scheiding die geleidelijk aan tussen primaten en andere zoogdieren ontstond niet zo dramatisch was. Primaten ondergingen geleidelijk aan subtiele veranderingen waardoor deze beter in staat waren om te navigeren en voedsel te vinden in de bomen.”