Waar gaat James Webb naar turen als de telescoop over twee jaar operationeel is? De eerste dertien projecten zijn nu gekozen.

“Het is bijzonder om de lijst met projecten te zien, waar fascinerende doelen tussen staan,” zegt projectwetenschapper John C. Mather van de James Webb-telescoop. “We verwachten dat we verrast worden door wat we vinden.” De projecten zijn gekozen door het Space Telescope Science Institute, maar uiteraard niet geheel op eigen houtje. Ze werden geholpen door het zogenoemde Time Allocation Committee, een committee dat meer dan honderd onderzoeksvoorstellen heeft gelezen en beoordeeld.

In totaal gaat er 460 uur naar de dertien geselecteerde projecten. Deze uren zullen besteed worden kort nadat James Webb operationeel is. Dit is ongeveer zes maanden na de lancering. Aangezien de lancering van de ruimtetelescoop plaatsvindt tussen maart en juni 2019, krijgen astronomen aan het eind van 2019 en begin 2020 waarneemtijd om onderzoek te doen.

Nederlands tintje
Aan de dertien projecten doen 253 onderzoekers uit achttien verschillende landen mee. Zo gaan Melissa McClure van de Universiteit van Amsterdam en haar collega’s onderzoek doen naar de chemische evolutie van bevroren gassen tijdens de vorming van sterren. Aan dit onderzoek werken andere toponderzoekers uit Nederland mee, waaronder ook Ewine van Dishoeck. Ook bij andere projecten zijn Nederlandse en Belgische universiteiten betrokken.

Van de evolutie van sterrenstelsels tot exoplaneten
De andere projecten zijn uiteenlopend. Tommaso Treu van de universiteit van Californië (Los Angeles) zet James Webb in om de evolutie van sterrenstelsels in kaart te brengen. Natalie Batalha van het NASA Ames onderzoekscentrum richt zich op exoplaneten die voor hun moederster opduiken. Wat kunnen we te weten komen over deze exoplaneten? Dankzij James Webb zouden astronomen in staat moeten zijn om te ‘ruiken’ aan de atmosfeer van zo’n exoplaneet, waarna er veel meer bekend wordt over een buitenaardse wereld.

Dichter bij huis
Toch gaan niet alle wetenschappers ver van huis. Imke de Pater (universiteit van Californië – Berkeley) stelt voor om Jupiter en zijn manen te observeren. De astronoom hoopt kaarten te produceren van de atmosfeer en het oppervlak van de vulkanisch actieve maan Io. Daarnaast gaat de onderzoeker op jacht naar pluimen op Ganymedes. Tevens wordt de atmosfeer van Jupiter geanalyseerd. Met dit project gaat De Pater aantonen dat James Webb ook prima gebruikt kan worden voor planeetonderzoek binnen ons eigen zonnestelsel.

Alle projecten
Benieuwd naar alle dertien projecten? De selecties zijn online te vinden. De onderzoeksvoorstellen zijn openbaar en kun je dus gewoon lezen.