titan

Wetenschappers hebben voor het eerst een complete topografische kaart van Saturnus’ maan Titan gemaakt. De kaart geeft ons een nog beter beeld van één van de meest aardachtige plekken in ons zonnestelsel.

“Op Titan is zoveel interessante activiteit te vinden, zoals stromende vloeistoffen en bewegende zandduinen,” stelt onderzoeker Ralph Lorenz. “Maar om deze processen te begrijpen is het heel nuttig om te weten hoe het oppervlak glooit.” Dat laatste is ook heel nuttige informatie voor wetenschappers die zich bezighouden met het weer en klimaat op Titan.

Cassini
Nu is het in kaart brengen van Titan nog niet zo gemakkelijk. Rond de maan hangt namelijk een dikke nevel die het zicht aardig belemmert. Maar ruimtesonde Cassini is niet voor één gat te vangen. De sonde vloog de afgelopen jaren zo’n honderd keer langs de maan op en maakte tijdens een groot deel van die flyby’s radarbeelden van de maan. En op basis van die informatie kon een topografische kaart van een deel van de maan worden samengesteld.

De hele maan
Maar de onderzoekers wilden meer: ze wilden dat hun kaart de hele maan zou beslaan. Dat was lastig. “Cassini cirkelt niet om Titan. We hebben slechts ongeveer de helft van het oppervlak van Titan in kaart gebracht.” Om toch een topografische kaart van de gehele maan te kunnen maken, pasten de onderzoekers een wiskundig trucje toe. “Je neemt een plek waar je geen gegevens van hebt en kijkt hoe dicht deze zich bij de dichtstbijzijnde gegevens bevindt, vervolgens gebruik je verschillende benaderingen om de hoogte te schatten. Als je een punt kiest dat omringd wordt door allemaal hoge punten dan moet je wel een speciale reden hebben, wil je denken dat dat punt lager is.” De schattingen die deze aanpak oplevert, komen keurig overeen met wat we al van Titan weten, bijvoorbeeld dat de polen lager liggen dan de gebieden rondom de evenaar.

Topografische kaarten van Titan. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / ASI / JHUAPL / Cornell / Weizmann.

Topografische kaarten van Titan. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / ASI / JHUAPL / Cornell / Weizmann.

Voor nader onderzoek
“Met deze nieuwe topografische kaart zien we één van de meest fascinerende en dynamische werelden in ons zonnestelsel nu in 3D verschijnen,” vertelt onderzoeker Steve Wall. “Op aarde hangen rivieren, vulkanen en zelfs het weer nauw samen met de hoogte van het oppervlak en we kunnen niet wachten om te zien wat het oppervlak van Titan ons daarover kan vertellen.”

De meest recente informatie waarop de kaart gebaseerd is, stamt uit 2012. De onderzoekers hopen in 2017 – als de missie van Cassini eindigt – nog meer informatie verzameld te hebben en de kaart te kunnen updaten.